„W tym sporcie jesteśmy specjalistami” – mówią z dumą o tworzeniu zatorów i zatruwaniu środowiska Olejka, Patix i Baterion, bohaterowie animowanego filmu wyprodukowanego przez Wodociągi Białostockie w ramach projektu „Bezpieczna kanalizacja dla zdrowego środowiska: rozwiązania transgraniczne Łucka i Białegostoku” (akronim SafeSewerage). Kropla tłuszczu patyczek do uszu i zużyta bateria przypominają o tym, że kanalizacja to nie śmietnik.
Ważną częścią projektu jest edukacja mieszkańców, zwłaszcza tych najmłodszych, pokazująca jakie zagrożenia dla środowiska i systemu wodno-kanalizacyjnego niesie wyrzucanie do kanalizacji różnych, przypadkowych rzeczy.
Okazuje się, że dużym problemem są m.in. mokre chusteczki do sprzątania, które uszkadzają urządzenia i podnoszą koszty eksploatacji systemu. Z kolei resztki jedzenia, zwłaszcza tłuszcze, tworzą zatory, przez które cofające się ścieki mogą zalewać domy i piwnice.
Animacja pokazuje dzieciom, co może się wydarzyć, gdy Olejka, Patix i Baterion trafią do kanalizacji. Film z trójką energicznych i nieco złowrogich bohaterów można obejrzeć tu:
Nowa generacja dla ochrony systemu
Głównym elementem projektu realizowanego przez Wodociągi Białostockie wspólnie z Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej „Lutskvodokanal” w Łucku jest modernizacja i unowocześnienie sieci kanalizacyjnej.
W Białymstoku obejmuje ona remont istotnego elementu miejskiego systemu.
Modernizujemy bardzo ważny dla miasta kolektor sanitarny, który obsługuje ok. 72 tys. mieszkańców Białegostoku, czyli prawie 1/3 wszystkich mieszkańców miasta oraz wieś Klepacze w gm. Choroszcz. Będą w nim zamontowane nowoczesne urządzenia, czyli przepływomierze ściekowe nowej generacji z systemem zdalnego przesyłu danych.
Modernizacja ponad 500-metrowego odcinka kolektora, zlokalizowanego w pobliżu jednego z większych, białostockich osiedli prowadzona jest nowatorską metodą bezwykopową.
W istniejącym kanale montujemy specjalistyczny, wodoszczelny rękaw, który skutecznie zabezpiecza nasze urządzenie. W ten sposób korzystnie wpływamy na środowisko, bo unikamy przedostawania się zanieczyszczeń do wód gruntowych, uciążliwości zapachowych dla mieszkańców, a przede wszystkim skażenia rzeki Białej.
Podobne działania prowadzone są w Łucku. Tam oprócz remontu niemal 2-kilometrowego kolektora w gęsto zaludnionej dzielnicy miasta, w pobliżu rzeki Styr, przedsiębiorstwo komunalne „Lutskvodokanal” zakupi laboratorium teleinspekcyjne do obserwacji kanałów sanitarnych. Umożliwi ono bieżącą kontrolę sieci, szybkie wykrywanie zagrożeń oraz ocenę stanu technicznego infrastruktury.
Ukraińskie wodociągi, jak ten w Łucku, mają dodatkowy dylemat, bo muszą funkcjonować w obliczu wojny z Rosją, to nakłada na nas dodatkowe zadania. Oprócz tego, że musimy chronić wyposażenie, musimy także dbać o naszych ludzi. To dzięki naszym pracownikom i ich pracy, miasto ma całodobowo wodę, działa system odprowadzania ścieków, a dzięki temu Łuck żyje.
Z wiedzą w praktyce
Projekt to nie tylko modernizacja infrastruktury, ale także inwestycja w ludzi. W województwie podlaskim odbywają się szkolenia i specjalistyczne konferencje z udziałem praktyków i ekspertów z dziedziny wodno-sanitarnej oraz ochrony środowiska.
We wrześniu br. Wodociągi Białostockie wspólnie z Instytutem Inżynierii Środowiska i Energetyki Politechniki Białostockiej zorganizowały Konferencję Naukowo-Technologiczną pt. „Bezpieczna kanalizacja dla zdrowego środowiska – konferencja naukowców z Polski i Ukrainy”. Była to okazja do wymiany doświadczeń oraz promowania innowacyjnych, zrównoważonych rozwiązań, które przyczynią się do ochrony zdrowia publicznego i środowiska naturalnego.
Jedno ze szkoleń, poświęcone „Monitoringowi sieci kanalizacyjnej za pomocą inspekcji TV” odbyło się w październiku 2025 r. w Białymstoku. Wzięli w nim udział przedstawiciele przedsiębiorstw z Białegostoku i Łucka.
Uczestnicy szkolenia nie tylko zdobyli wiedzę teoretyczną o możliwościach wykorzystania kamer do oceny stanu technicznego infrastruktury, ale mogli ją przetestować w terenie. Operując kamerami, analizowali rzeczywiste nagrania z sieci kanalizacyjnej, ucząc się rozpoznawania typowych uszkodzeń i nieprawidłowości.
W planach partnerów są kolejne szkolenia, wizyty studyjne oraz działania edukacyjne skierowane do mieszkańców obu miast.
Więcej o projekcie SafeSewerage można przeczytać TU.
