Gdy Łukasz Nowak, prezydent Tarnobrzega, miasta będącego partnerem wiodącym projektu „Nowe życie historycznych parków Wiśniowiec-Tarnobrzeg” (akronim EcoParks), jechał do Wiśniowca na Ukrainie na podpisanie umowy partnerskiej towarzyszyły mu mieszane uczucia. Wiele osób odradzało podróż na tereny zagrożone rosyjską agresją. Miał też w pamięci niełatwą polsko-ukraińską historię pogranicza. Jednocześnie wierzył, że wspólne przedsięwzięcie może stać się impulsem do dalszej współpracy i działań na rzecz lokalnych społeczności po obu stronach granicy.
Partnerów połączyły wcześniejsze osobiste kontakty, ale także wspólne dziedzictwo historyczne związane z rodem Tarnowskich. Duża w tym zasługa ukraińskiego partnera, Narodowego Rezerwatu „Zamki Tarnopolskie”:
Ta ukraińska instytucja opiera swoją działalność na kultywowaniu, promowaniu i rewitalizowaniu zasobów historycznych związanych z rodziną Tarnowskich. Warto pamiętać, że ten sławetny ród jest założycielem czterech miast w południowo-wschodniej Polsce (Tarnów, Tarnobrzeg, Tarnogóra, Tarnogród) oraz dużego miasta w Ukrainie – Tarnopola. Dzięki staraniom Narodowego Rezerwatu Zamków Tarnopolskich tarnobrzeski Park Dzikowski mógł znaleźć się na liście zadań w ramach programu Interreg
Po stronie polskiej projekt objął m.in. badania stanu parku, pielęgnację drzewostanu i nowe nasadzenia, odnowienie alejek parkowych i stylowego oświetlenia, regulację układu hydrologicznego oraz odbudowę fontanny. Zaplanowano także odtworzenie historycznego składu gatunkowego roślin, montaż małej architektury (ławek, koszy na śmieci, tablic informacyjnych) oraz instalację monitoringu.
W dolnej części parku mamy zasadzone drzewa, z których wiele to pomniki przyrody m.in. tulipanowce i miłorząb japoński. W górnej części parku znajdowały się ogródki warzywne i oranżeria, gdzie zimowały drzewa i krzewy ciepłolubne
Inwentaryzacja parku wokół tarnobrzeskiego zamku wykazała, że rośnie w nim łącznie ponad 2 tysiące drzew reprezentujących 52 gatunki! Najliczniej występują klon pospolity, jawor, lipa, grab i jesion, które stanowią ponad 60% drzewostanu. W poszyciu rosną natomiast wczesnowiosenne kwiaty takie jak: ziarnopłon wiosenny, zawilec gajowy, miodunka ćma, bluszczyk kurdybanek, śniedek zwisły, złoć żółta, bluszczyk kurdybanek i śniedek zwisły. Na otwartych przestrzeniach parku znajdziemy zaś m.in. pełnik europejski i żywokost lekarski.
Tego typu inwentaryzacja stanowi podstawę dalszych prac rewitalizacyjnych, które pozwolą zachować unikatowy charakter parku, zwiększyć bioróżnorodność oraz poprawić komfort jego użytkowania. Wszystkie działania konsultowane są z konserwatorem zabytków.
Zaplanowaliśmy także transgraniczne konferencje, bo takie jest założenie tego projektu, aby integrować się, jeżeli chodzi o społeczeństwa. Zaplanowaliśmy wspólne akcje ekologiczne skierowane do mieszkańców i młodzieży
Równolegle prace prowadzone są po stronie ukraińskiej. Przy zamku w Wiśniowcu odnowiona zostanie altanka i powstanie ogrodzenie. W akcje ekologiczne aktywnie włącza się młodzież z miejscowego Liceum Zawodowego.
Każdej wiosny nasi chłopcy się tu zbierają. Wynosimy i wywozimy śmieci. Jak nie my, to kto? Musimy pomóc w utrzymaniu parku, bo to ogromny teren. Pomoc jest zawsze potrzebna.
Następne akcje odbędą się w innych obiektach Narodowego Rezerwatu „Zamki Tarnopolskie”: Zbarażu, Trembowli, Podzameczku i Jazłowcu
Wśród działań informacyjno-promocyjnych zaplanowano przygotowanie interaktywnych aplikacji z trasami oraz mapą roślinności parków w Tarnobrzegu i Wiśniowcu i broszury „Zabytkowe parki Tarnobrzega i Wiśniowca”.
Projekt przyniesie wymierne korzyści środowiskowe i społeczne: przyczyni się do ochrony bioróżnorodności, poprawy infrastruktury rekreacyjnej tworząc lepsze warunki do aktywnego wypoczynku na świeżym powietrzu i podnosząc świadomość ekologiczną mieszkańców.
Wspólnie odzyskamy część historii naszych miast, bo to jest projekt partnerski. Mam nadzieję, że ta współpraca zaowocuje nowymi projektami w przyszłości
Więcej o projekcie EcoParks można przeczytać TUTAJ.
