Tak długo lice ziemi naszej zachowa w pełni urok i piękno, jak długo w chmurach nad Tatrami krążyć będzie orzeł, nad wodami wnosić się będzie szafirowy zimorodek, nad łąką górską motyl apollo, a w lesie polskim królować będą żubry, łoś i niedźwiedź – Władysław Szafer.
Słowa tego wybitnego polskiego przyrodnika przypominają, jak ważna jest troska o naturę, zarówno dziką, jak i tę obecną w przestrzeniach miejskich. W Rzeszowie (PL) i Iwano-Frankiwsku (UA) jest realizowany projekt, którego celem jest rozwój zrównoważonego podejścia do zarządzania zielenią miejską w obu miastach.
Park im. Władysława Szafera w Rzeszowie przeszedł kompleksową metamorfozę. Mieszkańcy mogą już korzystać z odnowionej, zielonej przestrzeni stworzonej w ramach projektu „Parki miejskie mają znaczenie – nowe podejście do zarządzania zielenią miejską w Iwano-Frankiwsku i Rzeszowie” (ParksMatter), realizowanego wspólnie przez Radę Miasta Iwano-Frankiwsk i Gminę Miasto Rzeszów.
Odnowione alejki i nawierzchnie, nowe nasadzenia, ławki, mostki nad kanałami wodnymi oraz rozbudowany plac zabaw zmieniły sposób, w jaki mieszkańcy mogą korzystać z tej przestrzeni.
Parki miejskie naturalną tarczą mieszkańców
W dużych miastach tereny zielone są ważną częścią przestrzeni miejskiej. Wpływają na lokalny mikroklimat, pomagają regulować obieg wody, ograniczać jej zanieczyszczenie, a dzięki dużym powierzchniom roślinnym obniżają temperaturę w upalne dni. Parki to również miejsca spotkań, rekreacji i wypoczynku.
Zarówno Rzeszów, jak i Iwano-Frankiwsk mierzyły się z podobnymi wyzwaniami związanymi z funkcjonowaniem miejskich parków: starą, zaniedbaną roślinnością, brakiem nowoczesnej infrastruktury oraz potrzebą dostosowania tych przestrzeni do współczesnych potrzeb mieszkańców. Rzeszów i Iwano-Frankiwsk są miastami partnerskimi od 2000 roku, a projekt ParksMatter jest kolejną okazją do wspólnego działania, wymiany doświadczeń i dzielenia się dobrymi praktykami w zakresie zarządzania zielenią miejską.
Park im. Władysława Szafera, położony w gęsto zaludnionej części Rzeszowa, od dawna potrzebował modernizacji. Projekt ParksMatter odpowiedział na te potrzeby, tworząc przestrzeń łączącą troskę o przyrodę z komfortem mieszkańców. Natomiast w Iwano-Frankiwsku planowane są m.in. inwentaryzacja drzew w trzech parkach miejskich i stworzenie bazy danych zieleni. Powstanie duży, tematyczny kompleks placów zabaw z elementami dla dzieci niepełnosprawnych, grządki ogrodowe i kompostownik, a także strefy edukacyjne, w których dzieci będą mogły uczyć się o ochronie środowiska i ekologii. Zainstalowane zostaną m.in. karmniki i domki dla jeży. Ponadto zaplanowano stworzenie przestrzeni dla seniorów oraz modernizację wybiegu dla psów oraz boiska sportowego.
W ramach współpracy partnerzy projektu zorganizowali w Rzeszowie Międzynarodowe Forum Zieleni, podczas którego eksperci z Polski i Ukrainy dzielili się doświadczeniami w zakresie projektowania i utrzymania terenów zielonych. Uczestnicy omawiali także współczesne trendy oraz rolę zieleni w zrównoważonym rozwoju miast.
Integralną częścią projektu była wizyta studyjna w Lublinie i Zamościu, podczas której przedstawiciele Rzeszowa i Iwano-Frankiwska poznawali funkcjonowanie miejskich systemów zieleni, odwiedzając parki i lokalne inicjatywy ekologiczne. Wizyta dostarczyła inspiracji do wdrażania sprawdzonych praktyk.
Współpraca transgraniczna zaowocuje także opracowaniem strategicznego planu zarządzania zielenią miejską, który obejmie oba miasta. Dokument określi, jak dbać o parki w długiej perspektywie, jak planować nowe tereny zielone i jak angażować mieszkańców w ochronę przyrody.
Edukacja i świadomość ekologiczna
Projekt zakłada również działania edukacyjne, które zwiększają świadomość mieszkańców na temat wartości zieleni miejskiej. Wśród nich znalazły się kampanie w mediach społecznościowych i na stronach internetowych partnerów, warsztaty oraz wydarzenia dla dzieci. Przedszkolaki z pięciu rzeszowskich placówek wzięły udział w zajęciach przyrodniczych, podczas których poznawały rolę drzew, parków i lokalnej przyrody. Spotkania te były atrakcyjnym wstępem do dalszej edukacji ekologicznej i dla wielu dzieci pierwszą okazją do odkrycia fascynującego świata przyrody w najbliższym otoczeniu.
Kolejnym etapem były warsztaty terenowe dla uczniów szkół podstawowych, które odbyły się w odnowionym parku. Pod okiem certyfikowanych arborystów, dendrologa i przyrodników dzieci poznawały świat drzew i miejskiej zieleni poprzez obserwację, dotyk i bezpośrednie doświadczenie. Dużą atrakcją była nauka tree climbingu, czyli bezpiecznej wspinaczki po drzewach, pozwalającej spojrzeć na przyrodę z innej perspektywy. Pomimo niesprzyjającej pogody, uczestnikom dopisywał dobry humor i ogromne zaangażowanie. W warsztatach wzięło udział 350 uczniów z dwóch rzeszowskich szkół. Wiedzę o przyrodzie i miejskiej zieleni pomagało im utrwalać przygotowane specjalnie na tę okazję edukacyjne gry planszowe.
Super park, a już szczególnie po odnowieniu. Super nowe ścieżki, alejki nad wodą z mostkiem. Zupełnie nowe zabawki na placu zabaw, przepiękny staw, w którym pływają kaczki.
Alejki i infrastruktura po gruntownym remoncie, nawierzchnia utwardzona, stworzone nowe alejki, nowe nasadzenia roślin, dużo nowych ławek, mostki nad kanałami wodnymi, powiększony plac zabaw dla dzieci z nowymi atrakcjami. Miejsce na znalezienie oazy wytchnienia i spokoju w środku miasta.
Bardzo ładny park. Polecam na spokojny spacer. Plac zabaw: Super dla małych dzieci.
Jest cudownie. Fajne miejsce na spacer, odpoczynek i obcowanie z naturą.
Podsumowując, zielone tereny miejskie to doskonały temat do rozwijania współpracy transgranicznej, a sprawdzone metody w ich zrównoważonym rozwoju i utrzymywaniu przynoszą konkretne efekty w postaci przestrzeni służących mieszkańcom, przyrodzie i przyszłym pokoleniom.
Więcej o projekcie można przeczytać TUTAJ.
