Historie z projektów 5. Góry i siła człowieka – od żołnierza do ratownika

Zapraszamy do lektury kolejnej opowieści z serii „Historie z projektów” – zbioru prezentującego ludzi, którzy realizują projekty lub korzystają z ich efektów.

Każda historia przedstawia osoby, miejsca i działania, które – przy wsparciu Programu Interreg NEXT Polska – Ukraina 2021-2027 – przynoszą trwałą poprawę jakości życia mieszkańców pogranicza i zwiększają atrakcyjność turystyczną tych terenów. Mamy nadzieję, że historie te będą zachętą do nowych inicjatyw transgranicznych.

Zapraszamy do lektury kolejnej inspirującej opowieści!

Niebezpieczeństwa i trudności nigdy nie przerażały Oleksija. Zawsze prowadził aktywny tryb życia: od dzieciństwa trenował w klubach sportowych i chodził po górach. Jako dorosły człowiek wybrał karierę wojskową i poświęcił 26 lat służbie. Jednak zawsze była w nim miłość do gór. Nawet podczas studiów Oleksij organizował wędrówki dla swoich kolegów z uczelni. A kiedy odszedł z sił zbrojnych, zrobił to, co zwykle robią ludzie, którzy nie potrafią usiedzieć w miejscu – zaczął szukać nowych wyzwań. Ukończył szkolenie na przewodnika w Stowarzyszeniu Przewodników Górskich „Rovin” (beneficjent dwóch projektów finansowanych w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska–Białoruś–Ukraina 2014-2020) i oprowadzał grupy po Karpatach. Później dowiedział się o tworzeniu jednostek ratownictwa górskiego w ramach projektu realizowanego przez Stowarzyszenie.

Oleksij dołączył do tych, którzy spieszą z pomocą zabłąkanym, wyczerpanym, przemarzniętym lub rannym wędrowcom w górach. Dobrze zna Karpaty i rozumie niebezpieczeństwa, jakie się w nich kryją.

W akcjach poszukiwawczo-ratowniczych biorą udział zarówno państwowe jednostki ratownicze w ramach Państwowej Służby Ratowniczej Ukrainy, jak i ratownicy wolontariusze. Co ciekawe, ratownicy górscy działają nie tylko w górach: mogą również brać udział w akcjach poszukiwawczych na terenach nizinnych, ponieważ dysponują zaawansowanymi metodami i umiejętnościami poszukiwawczymi oraz potrafią wykonywać zadania na dużych wysokościach, w tym prace na budynkach. Oczywiście są też gotowi udzielić pierwszej pomocy w razie potrzeby.

Wojna zmieniła życie Oleksija – ponownie wstąpił do Sił Zbrojnych Ukrainy i brał udział w walkach na wschodzie kraju. W ekstremalnych sytuacjach zarówno jego profesjonalne wyszkolenie wojskowe, jak i umiejętności ratownicze okazały się nieocenione.

Po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę kwestia bezpieczeństwa i ratownictwa nabrała nowego znaczenia. Nawet na tak zwanych „tyłach” ludzie giną od wybuchów i odłamków, a zakres zadań ratowników nieustannie się zmienia. Po powrocie do domu Oleksij został kierownikiem centrum edukacji patriotycznej dla uczniów szkół średnich. We Lwowie jest 15 takich ośrodków. Oprócz pracy z dziećmi ośrodki te prowadzą również szkolenia z zakresu bezpieczeństwa dla mieszkańców i pracowników administracji. Oleksij jest teraz nie tylko ratownikiem – dzieli się również swoją wiedzą z innymi.

Uważam, że każdy powinien posiadać podstawową wiedzę na temat postępowania w sytuacjach zagrożenia, a umiejętności ratownicze są po prostu niezbędne. Żyjemy w czasach, w których niebezpieczeństwo może pojawić się wszędzie, w każdej chwili i dotknąć każdego. Często najskuteczniejszym ratownikiem jest po prostu osoba, która akurat znajduje się w pobliżu i dobrze, jeśli wie, jak zareagować. Pierwsza pomoc to coś, co każdy powinien umieć. Nawet w moim najbliższym otoczeniu są osoby, które straciły bliskich, ponieważ nie wiedziały, jak udzielić pomocy.

Oleksij przechodzi również szkolenie w ramach projektu Interreg PL-UA RescueFirstAid, którego celem jest wzmocnienie zespołów ratownictwa górskiego. Wraz z nim szkolą się przedstawiciele Państwowej Służby Ratowniczej i ratownicy wolontariusze. Ukraińscy ratownicy uczą się pracować w warunkach wojennych, reagować na nowe zagrożenia i korzystać z nowoczesnego sprzętu zakupionego w ramach projektu. Jednym z nowo opracowanych narzędzi jest system informacyjny z aplikacją mobilną „Poriatunok” („Ratunek”). Posiadanie aplikacji w telefonie pozwala na wysłanie sygnału alarmowego w sytuacji zagrożenia poprzez trzykrotne naciśnięcie ekranu smartfona. Służby ratownicze natychmiast otrzymują dokładne współrzędne osoby znajdującej się w niebezpieczeństwie.

Oleksij jest zadowolony z wysokiego poziomu szkoleń prowadzonych przez polskich i ukraińskich instruktorów w ramach projektu, a także z możliwości przećwiczenia wszystkiego na modelach szkoleniowych. Mówi, że natychmiast dzieli się zdobytą wiedzą z innymi.

Ideą projektu RescueFirstAid było wdrożenie do nowych technologii, przejmowanie europejskich doświadczeń, a następnie dzielenie się tą wiedzą, tak aby każdy, kto ukończył szkolenie, przekazywał te umiejętności swoim współpracownikom. W ten sposób wiedzę otrzymuje czterokrotnie więcej osób niż fizycznie uczestniczy w szkoleniach. W przypadku Oleksija liczba ta jest jeszcze wyższa, ponieważ uczy on setki dzieci i dorosłych. Pomaga również popularyzować aplikację „Poriatunok” i szkoli ludzi w zakresie jej obsługi. Tym właśnie się obecnie zajmujemy – mówi Ivan Horbatsio, koordynator projektu.