{"id":28121,"date":"2023-12-29T13:26:00","date_gmt":"2023-12-29T12:26:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pl-ua.eu\/?p=28121"},"modified":"2025-06-27T08:44:50","modified_gmt":"2025-06-27T06:44:50","slug":"inspirujace-historie-pbu-4-dla-dobra-ludzi-i-zwierzat-lwowska-szkola-weterynaryjna-ujawnia-swoje-sekrety","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/inspirujace-historie-pbu-4-dla-dobra-ludzi-i-zwierzat-lwowska-szkola-weterynaryjna-ujawnia-swoje-sekrety\/","title":{"rendered":"Inspiruj\u0105ce historie PBU 4. Dla dobra ludzi i zwierz\u0105t &#8211; Lwowska Szko\u0142a Weterynaryjna ujawnia swoje sekrety"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Projekty finansowane przez Program Interreg NEXT Polska \u2013 Ukraina 2021-2027 rozpocz\u0119\u0142y realizacj\u0119,<br>a my z niecierpliwo\u015bci\u0105 oczekujemy ich pierwszych efekt\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Nie zapominamy jednak o wypracowanych rezultatach projekt\u00f3w z poprzedniej edycji Programu 2014-2020. Ch\u0119tnie dzielimy si\u0119 ich osi\u0105gni\u0119ciami i mamy nadziej\u0119, \u017ce historie os\u00f3b, kt\u00f3re za nimi stoj\u0105 lub z nich korzystaj\u0105, b\u0119d\u0105 inspiracj\u0105 dla przysz\u0142ych inicjatyw na ca\u0142ym obszarze Programu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zapraszamy do lektury!<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy, kto mieszka we Lwowie, przynajmniej raz przechodzi\u0142 obok kampusu uniwersyteckiego otoczonego pi\u0119knym parkiem. Majestatyczny budynek z kolumnami, rze\u017aba cz\u0142owieka i konia, napis po \u0142acinie &#8222;Hominus animalumque saluti&#8221; (&#8222;Dla dobra ludzi i zwierz\u0105t&#8221;) &#8211; to miejsce z pewno\u015bci\u0105 przyci\u0105gnie Twoj\u0105 uwag\u0119. Ci, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 w pobli\u017cu, zwykle maj\u0105 okazj\u0119 lepiej pozna\u0107 okolic\u0119. Mo\u017cna tu obserwowa\u0107 dzikie kaczki p\u0142ywaj\u0105ce w niewielkim stawie, spacerowa\u0107 zacienionymi alejkami parku, zatrzyma\u0107 si\u0119 przy tajemniczym gotyckim budynku, pos\u0142ucha\u0107 spokojnego brz\u0119czenia pszcz\u00f3\u0142 wok\u00f3\u0142 uli. W po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci kampusu mo\u017cna znale\u017a\u0107 kilka ciekawszych rzeczy &#8211; mo\u017cna zobaczy\u0107 krowy i konie w stodole, a tak\u017ce spokojnie spaceruj\u0105ce kury. Do\u015b\u0107 dziwny widok jak na centrum miasta i bezcenne do\u015bwiadczenie dla dzieci! Znajduje si\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c unikalne Muzeum Podkowy. Kampus Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej i Biotechnologii jest jak ca\u0142y kraj, jednak jego historia jest ma\u0142o znana mieszka\u0144com Lwowa i turystom.<\/p>\n\n\n\n<p>Profesor Anton Hamota, kt\u00f3ry zwi\u0105za\u0142 swoje \u017cycie z t\u0105 instytucj\u0105 edukacyjn\u0105 w latach 40. ubieg\u0142ego wieku, wci\u0105\u017c pami\u0119ta wiele z jej przesz\u0142o\u015bci, pocz\u0105wszy od czas\u00f3w studenckich. Zg\u0142\u0119bia\u0142 r\u00f3wnie\u017c jej wcze\u015bniejsz\u0105 histori\u0119.&nbsp; Alla Winiarska podziela jego pasj\u0119, fascynuj\u0105c si\u0119 przesz\u0142o\u015bci\u0105. Zbigniew Wr\u00f3blewski, doktor medycyny weterynaryjnej z Polski, uwa\u017ca, \u017ce Lwowska Szko\u0142a Weterynaryjna jest kolebk\u0105 polskiej weterynarii, a jej historia zas\u0142uguje na refleksj\u0119. Zesp\u00f3\u0142 podobnie my\u015bl\u0105cych os\u00f3b z Ukrainy i Polski zdecydowa\u0142, \u017ce interesuj\u0105ce by\u0142oby zbadanie przesz\u0142o\u015bci instytucji i przedstawienie innym jej fascynuj\u0105cej historii.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w 1881 r. wraz z utworzeniem Cesarsko-Kr\u00f3lewskiej Szko\u0142y Weterynaryjnej i Szko\u0142y Kucia Koni wraz z klinik\u0105 dla zwierz\u0105t we Lwowie. W tamtych czasach \u017cycie ludzkie by\u0142o zwi\u0105zane ze zwierz\u0119tami w znacznie wi\u0119kszym stopniu ni\u017c obecnie: wszystkie wiejskie rodziny trzyma\u0142y zwierz\u0119ta gospodarskie, a kury, a nawet \u015bwinie i krowy, nie by\u0142y niczym niezwyk\u0142ym w du\u017cych miastach. Konie by\u0142y wykorzystywane w wielu dziedzinach ludzkiego \u017cycia, od przemys\u0142u po s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105. W zwi\u0105zku z tym od wielu lat dyskutowano o utworzeniu instytucji edukacyjnej, kt\u00f3ra kszta\u0142ci\u0142aby specjalist\u00f3w zdolnych do zwalczania chor\u00f3b zwierz\u0105t i prowadzenia bada\u0144 naukowych w tym zakresie. Dzi\u0119ki staraniom or\u0119downik\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci Alfreda Besiadeckiego, naczelnego lekarza sanitarnego Galicji i profesora Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, we Lwowie powsta\u0142a Szko\u0142a Weterynaryjna, kt\u00f3rej pierwszym dyrektorem zosta\u0142 Piotr Seifman. Przez wiele lat by\u0142a to jedyna tego typu szko\u0142a weterynaryjna w tej cz\u0119\u015bci \u00f3wczesnego Cesarstwa Austriackiego, tysi\u0105ce przysz\u0142ych specjalist\u00f3w rozpocz\u0119\u0142o tu swoj\u0105 karier\u0119, z ni\u0105 zwi\u0105zana jest historia medycyny weterynaryjnej zar\u00f3wno w Polsce, jak i na Ukrainie.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego badanie i popularyzacja tej historii by\u0142y tak wa\u017cne dla partner\u00f3w projektu po obu stronach granicy. Projekt&nbsp;<em>VetHeritage<\/em>&nbsp;\u201e<em>Nowatorskie podej\u015bcie do dziedzictwa historycznego: dziedzictwo naukowe medycyny weterynaryjnej polsko-ukrai\u0144skiego pogranicza&#8221;<\/em>&nbsp;by\u0142 wsp\u00f3ln\u0105 inicjatyw\u0105 Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej i Biotechnologii im. S. Z. Grzyckiego oraz dw\u00f3ch izb weterynaryjnych z Polski &#8211; Lubelskiej i Podkarpackiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Alla Winiarska opowiada o swoich do\u015bwiadczeniach zwi\u0105zanych ze studiowaniem archiwalnych dokument\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"widget-quote\">\n  <blockquote class=\"widget-quote__blockquote\" style=\"max-width: 600px\">\n    <p>By\u0142am pod g\u0142\u0119bokim wra\u017ceniem tego, co przeczyta\u0142am o ci\u0119\u017ckich warunkach pracy szko\u0142y weterynaryjnej w XIX wieku. Na pocz\u0105tku klinika by\u0142a stodo\u0142\u0105 bez ogrzewania i \u015bwiat\u0142a&#8230; Ludzie, kt\u00f3rzy tam pracowali, byli prawdziwymi bohaterami, poniewa\u017c nie tylko poradzili sobie ze wszystkimi trudno\u015bciami, ale tak\u017ce doprowadzili instytucj\u0119 do tak wysokiego poziomu. Zas\u0142uguj\u0105 na pami\u0119\u0107 i mog\u0105 inspirowa\u0107 innych swoim przyk\u0142adem.<\/p>\n    <footer class=\"widget-quote__blockquote__footer\">\n          <p><\/p>\n    <\/footer>\n  <\/blockquote>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n<p>W ramach projektu wykonano niewiarygodn\u0105 ilo\u015b\u0107 pracy, tj. badania i digitalizacj\u0119 archiwali\u00f3w, podczas kt\u00f3rych usystematyzowano i uporz\u0105dkowano ponad tysi\u0105c dokument\u00f3w i fotografii, a tak\u017ce przygotowano opisy najwa\u017cniejszych aspekt\u00f3w historii Uniwersytetu. Wyniki bada\u0144 pos\u0142u\u017cy\u0142y do stworzenia stanowisk prezentacyjnych w muzeum, publikacji oraz trasy turystycznej. Nie zapominajmy, \u017ce cztery budynki, w kt\u00f3rych pierwotnie mie\u015bci\u0142a si\u0119 Szko\u0142a Weterynaryjna, rozros\u0142y si\u0119 do ogromnego kompleksu! Wycieczka po uczelni z odwiedzeniem najwa\u017cniejszych miejsc trwa prawie trzy godziny. I takie ekscytuj\u0105ce historie zostan\u0105 Ci ujawnione! Profesor Anton Hamota ch\u0119tnie dzieli si\u0119 w\u0142asnymi wspomnieniami i tym, co kiedy\u015b us\u0142ysza\u0142 od innych i znalaz\u0142 w archiwach. Dzi\u0119ki niemu te historie o\u017cywaj\u0105, pe\u0142ne emocji i \u017cywych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Jest \u015bwietnym gaw\u0119dziarzem i ma fenomenaln\u0105 pami\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Opowiada o swoim Uniwersytecie, kt\u00f3ry przeszed\u0142 przez burzliwe lata wojen, represji, powojennych kataklizm\u00f3w i kilku zmian w\u0142adzy politycznej. Z podziwem m\u00f3wi o profesorach, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jest wielu wybitnych naukowc\u00f3w, niezwykle inteligentnych, czasem ekscentrycznych osobowo\u015bci, oddanych swojej pracy. Stanis\u0142aw Kr\u00f3likowski, kt\u00f3ry opracowa\u0142 pioniersk\u0105 metod\u0119 wziewnego znieczulenia dotchawiczego koni w czasach, gdy nie stosowano jeszcze u zwierz\u0105t znieczulenia og\u00f3lnego do\u017cylnego. Kazimierz Szczud\u0142owski, za\u0142o\u017cyciel Lwowskiej Szko\u0142y Ortopedycznej, kt\u00f3ry opracowa\u0142 metod\u0119 blokowania nerw\u00f3w ko\u0144czyn koni, stosowan\u0105 do dzi\u015b. Stanis\u0142aw Michalski jako pierwszy w Europie zastosowa\u0142 i opisa\u0142 znieczulenie do\u017cylne ps\u00f3w i kot\u00f3w barbituranem-pernoktonem, stosuj\u0105c do\u017cylnie evipan. J\u00f3zef Szpilman i Henryk Kadyj zapocz\u0105tkowali reform\u0119 medycyny weterynaryjnej i szkolnictwa weterynaryjnego w Austrii. J\u00f3zef Szpilman, jako cz\u0142onek Rady Weterynaryjnej przy Ministerstwie Rolnictwa w Wiedniu, zosta\u0142 nawet wys\u0142any przez rz\u0105d austriacki do Bu\u0142garii w 1914 r. z misj\u0105 zdiagnozowania i zwalczenia ksi\u0119gosuszu. Akademia prezentowa\u0142a swoje osi\u0105gni\u0119cia na mi\u0119dzynarodowych wystawach, pisali o niej \u015bwiatowi naukowcy. Wydawano tu podr\u0119czniki i periodyki, w szczeg\u00f3lno\u015bci pierwsze w historii czasopismo weterynaryjne w j\u0119zyku polskim &#8222;Przegl\u0105d Weterynarski&#8221;.&nbsp; A co najwa\u017cniejsze, przyczyni\u0142o si\u0119 to do zmniejszenia wyst\u0119powania chor\u00f3b zwierz\u0119cych w regionie.<\/p>\n\n\n\n<p>Sam obszar uniwersytetu r\u00f3wnie\u017c przeszed\u0142 imponuj\u0105ce zmiany. Dzi\u015b jego g\u0142\u00f3wna cz\u0119\u015b\u0107 mie\u015bci si\u0119 w okaza\u0142ym budynku w stylu socrealizmu. Z czasem do kompleksu w\u0142\u0105czono r\u00f3wnie\u017c okoliczne budynki, takie jak pomieszczenia dawnego klasztoru Sakramentek. A\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce uniwersytecki staw rybny by\u0142 niegdy\u015b znacznie wi\u0119kszy i s\u0142u\u017cy\u0142 jako publiczne k\u0105pielisko, a s\u0105siedni Staw Szumanowski (dzi\u015b nieistniej\u0105cy) zim\u0105 zamienia\u0142 si\u0119 w lodowisko, kt\u00f3rym zarz\u0105dza\u0142o lokalne stowarzyszenie \u0142y\u017cwiarskie. \u017bycie studenckie to nie tylko nauka &#8211; w latach 20. ubieg\u0142ego wieku studenci za\u0142o\u017cyli Lwowski Ch\u00f3r Lekarzy Weterynarii, kt\u00f3ry koncertowa\u0142, je\u017adzi\u0142 na trasy, a jego wyst\u0119py by\u0142y transmitowane w radiu.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"widget-quote\">\n  <blockquote class=\"widget-quote__blockquote\" style=\"max-width: 600px\">\n    <p>Za ka\u017cdym razem, gdy czytam prace historyczne, biografie, materia\u0142y archiwalne, wspomnienia profesor\u00f3w, wracam my\u015blami do tamtych czas\u00f3w i prze\u017cywam te wszystkie chwile z tymi lud\u017ami. Stawiam si\u0119 na ich miejscu: czy by\u0142bym w stanie pracowa\u0107 w takich warunkach, czy starczy\u0142oby mi pasji&#8230; Jestem dumny, \u017ce studiowa\u0142em i pracowa\u0142em we Lwowskiej Szkole Weterynaryjnej&#8230; &#8211; m\u00f3wi Anton Hamota.<\/p>\n    <footer class=\"widget-quote__blockquote__footer\">\n          <p><\/p>\n    <\/footer>\n  <\/blockquote>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n<p>By\u0107 mo\u017ce nigdy nie poznamy losu tych m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn i kobiet spogl\u0105daj\u0105cych na nas ze starych fotografii. W ci\u0105gu 140 lat \u015bwiat sta\u0142 si\u0119 inny, technologia wesz\u0142a na wy\u017cszy poziom, a styl \u017cycia zmieni\u0142 si\u0119. Ale co\u015b pozosta\u0142o niezmienne &#8211; potrzeba kontaktu mi\u0119dzy lud\u017ami a \u017cyw\u0105 natur\u0105 dla wsp\u00f3lnego dobra. Ludzie, kt\u00f3rych losy splot\u0142y si\u0119 z histori\u0105 tego Uniwersytetu, po\u015bwi\u0119cili si\u0119 s\u0142u\u017cbie szlachetnej sprawie, kt\u00f3rej istot\u0119 w skr\u00f3cie oddaje zdanie wyryte na fasadzie uczelni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Projekty finansowane przez Program Interreg NEXT Polska \u2013 Ukraina 2021-2027 rozpocz\u0119\u0142y realizacj\u0119,a my z niecierpliwo\u015bci\u0105 oczekujemy ich pierwszych efekt\u00f3w. Nie zapominamy jednak o wypracowanych rezultatach projekt\u00f3w z poprzedniej edycji Programu 2014-2020. Ch\u0119tnie dzielimy si\u0119 ich osi\u0105gni\u0119ciami i mamy nadziej\u0119, \u017ce historie os\u00f3b, kt\u00f3re za nimi stoj\u0105 lub z nich korzystaj\u0105, b\u0119d\u0105 inspiracj\u0105 dla przysz\u0142ych inicjatyw [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":28122,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-28121","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-11 11:56:53","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28121"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38326,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28121\/revisions\/38326"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}