{"id":28197,"date":"2024-08-23T14:45:00","date_gmt":"2024-08-23T12:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pl-ua.eu\/?p=28197"},"modified":"2025-06-27T08:47:13","modified_gmt":"2025-06-27T06:47:13","slug":"inspirujace-historie-pbu-8-kraina-slonych-zrodel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/inspirujace-historie-pbu-8-kraina-slonych-zrodel\/","title":{"rendered":"Inspiruj\u0105ce historie PBU 8. Kraina S\u0142onych \u0179r\u00f3de\u0142"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Projekty finansowane przez Program Interreg NEXT Polska \u2013 Ukraina 2021-2027 rozpocz\u0119\u0142y realizacj\u0119,<br>a my z niecierpliwo\u015bci\u0105 oczekujemy ich pierwszych efekt\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Nie zapominamy jednak o wypracowanych rezultatach projekt\u00f3w z poprzedniej edycji Programu 2014-2020. Ch\u0119tnie dzielimy si\u0119 ich osi\u0105gni\u0119ciami i mamy nadziej\u0119, \u017ce historie os\u00f3b, kt\u00f3re za nimi stoj\u0105 lub z nich korzystaj\u0105, b\u0119d\u0105 inspiracj\u0105 dla przysz\u0142ych inicjatyw na ca\u0142ym obszarze Programu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zapraszamy do lektury!<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Dawno, dawno temu, straszny smok terroryzowa\u0142 r\u00f3wniny wok\u00f3\u0142 Borys\u0142awia. Dr\u0119czy\u0142 miejscow\u0105 ludno\u015b\u0107, po\u017cera\u0142 tych nieszcz\u0119\u015bnik\u00f3w, kt\u00f3rzy zwr\u00f3cili na niego uwag\u0119, i niszczy\u0142 ich domy. Nikt nie m\u00f3g\u0142 pokona\u0107 smoka, dop\u00f3ki nie przyby\u0142 dzielny rycerz, zdecydowany przywr\u00f3ci\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107. Szukaj\u0105c rady u staro\u017cytnych m\u0119drc\u00f3w, rycerz dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce chocia\u017c nie mo\u017cna zabi\u0107 bestii, mo\u017cna j\u0105 u\u015bpi\u0107 specjaln\u0105 mikstur\u0105. Rycerz zebra\u0142 niezb\u0119dne zio\u0142a i skutecznie u\u015bpi\u0142 smoka. Smok nigdy si\u0119 nie obudzi\u0142. Z czasem jego cia\u0142o pokry\u0142o si\u0119 ziemi\u0105, a na nim uros\u0142y lasy. Z biegiem lat zamieni\u0142 si\u0119 w g\u00f3ry, kt\u00f3re znamy jako Karpaty. Z up\u0142ywem czasu w smoku ros\u0142o poczucie winy za wyrz\u0105dzone krzywdy. Kiedy spa\u0142, z jego oczu p\u0142yn\u0119\u0142y s\u0142one \u0142zy, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 s\u0142onymi \u017ar\u00f3d\u0142ami i rzekami w regionie. Jego krew zamieni\u0142a si\u0119 w czarn\u0105, cuchn\u0105c\u0105 substancj\u0119. Rycerz r\u00f3wnie\u017c nie znalaz\u0142 szcz\u0119\u015bcia. Po powrocie zasta\u0142 sw\u00f3j zniszczony dom. W swoim \u017calu i rozpaczy zamieni\u0142 si\u0119 w kamienn\u0105 g\u00f3r\u0119, znan\u0105 obecnie jako Tomyna (\u201eG\u00f3ra Tomy\u201d), po\u0142o\u017con\u0105 w Borys\u0142awiu, w obwodzie lwowskim. Do dzi\u015b miejscowa ludno\u015b\u0107 korzysta z solnych \u017ar\u00f3de\u0142 i z\u0142\u00f3\u017c ropy naftowej w tym rejonie.<\/p>\n\n\n\n<p>Legenda ta zosta\u0142a przedstawiona w quizie zatytu\u0142owanym \u201eSekrety borys\u0142awskiej soli\u201d, zorganizowanym w ramach projektu&nbsp;<em>SaltyHistory<\/em>. Uczestnicy mieli do wykonania r\u00f3\u017cne zadania zwi\u0105zane z histori\u0105 produkcji soli w Borys\u0142awiu. Za ka\u017cde uko\u0144czone zadanie dru\u017cyna otrzymywa\u0142a kawa\u0142ek uk\u0142adanki, a aby uko\u0144czy\u0107 konkurs musieli z\u0142o\u017cy\u0107 j\u0105 ca\u0142\u0105. Wydarzenie by\u0142o znacz\u0105ce, wzi\u0119\u0142o w nim udzia\u0142 ponad 150 dzieci ze szk\u00f3\u0142 w Borys\u0142awiu i pobliskich wsiach, co sprawi\u0142o, \u017ce rywalizacja by\u0142a bardzo zaci\u0119ta! By\u0142a to r\u00f3wnie\u017c \u015bwietna zabawa, nikt nie wyszed\u0142 bez nagrody.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"widget-quote\">\n  <blockquote class=\"widget-quote__blockquote\" style=\"max-width: 600px\">\n    <p>Takie dzia\u0142ania s\u0105 niezwykle cenne dla wsp\u00f3lczesnych dzieci, kt\u00f3re ca\u0142kowicie musz\u0105 zanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w co\u015b interaktywnego i emocjonalnie stymuluj\u0105cego, aby zanurzy\u0107 si\u0119 w wirtualnym \u015bwiecie\u2026 Zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce dzieci powinny wiedzie\u0107 wi\u0119cej o historii swojej ma\u0142ej ojczyzny, ale je\u015bli po prostu dodamy kolejn\u0105 lekcj\u0119 do programu nauczania lub zabierzemy je do muzeum, b\u0119dzie to dla nich nudne\u2026 Podczas wyprawy nauczy\u0142y si\u0119 tak wielu nowych rzeczy, eksploruj\u0105c i rozwi\u0105zuj\u0105c zadania, \u017ce \u200b\u200bnie spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce w autobusie do domu zapytaj\u0105 \u201eKiedy nast\u0119pna wyprawa?\u201d<\/p>\n    <footer class=\"widget-quote__blockquote__footer\">\n          <p> \u2013 Lydia, nauczycielka historii z Borys\u0142awia, dzieli si\u0119 swoimi przemy\u015bleniami na temat wydarzenia.<\/p>\n    <\/footer>\n  <\/blockquote>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n<p>Ale czy historia o smoku jest prawdziwa?<\/p>\n\n\n\n<p>Albertyna Buchynska, koordynatorka projektu i zawodowa geolog, odpowiada na to pytanie:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"widget-quote\">\n  <blockquote class=\"widget-quote__blockquote\" style=\"max-width: 600px\">\n    <p>Jest jeden niezwyk\u0142y aspekt tej historii, kt\u00f3ry czyni j\u0105 wa\u017cn\u0105 \u2013 przesz\u0142o\u015b\u0107 definiuje tera\u017aniejszo\u015b\u0107, a to, co jest pod spodem, czasami definiuje to, co jest na g\u00f3rze.<\/p>\n    <footer class=\"widget-quote__blockquote__footer\">\n          <p><\/p>\n    <\/footer>\n  <\/blockquote>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n<p><em>Jest jeden niezwyk\u0142y aspekt tej historii, kt\u00f3ry czyni j\u0105 wa\u017cn\u0105 \u2013 przesz\u0142o\u015b\u0107 definiuje tera\u017aniejszo\u015b\u0107, a to, co jest pod spodem, czasami definiuje to, co jest na g\u00f3rze.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Rzeczywi\u015bcie, od epoki br\u0105zu z\u0142o\u017ca soli wp\u0142ywa\u0142y na osadnictwo na tym obszarze, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do powstania miast i szlak\u00f3w handlowych, kt\u00f3re w przeciwnym razie nie istnia\u0142yby. Na przyk\u0142ad Tyrawa Solna w Polsce i Borys\u0142aw (wraz z Drohobyczem i Stebnikiem) sta\u0142y si\u0119 znane z solnych \u017ar\u00f3de\u0142, handluj\u0105c sol\u0105 z innymi krajami w \u015bredniowieczu. W XIX i XX wieku ropa naftowa, zwana krwi\u0105 smoka, zyska\u0142a wi\u0119ksze znaczenie dla Borys\u0142awia. Lecznicze \u201es\u0142one\u201d wody doprowadzi\u0142y do \u200b\u200brozwoju uzdrowisk, takich jak Truskawiec i Schodnica w XIX wieku. Drohobycz nadal jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z sol\u0105. Ale co z nowsz\u0105 histori\u0105?<\/p>\n\n\n\n<div class=\"widget-quote\">\n  <blockquote class=\"widget-quote__blockquote\" style=\"max-width: 600px\">\n    <p>Starsze osoby nadal pami\u0119taj\u0105, jak s\u00f3l pomog\u0142a im przetrwa\u0107 trudne lata II wojny \u015bwiatowej, poniewa\u017c by\u0142 to produkt, kt\u00f3ry mo\u017cna by\u0142o wymieni\u0107 na \u017cywno\u015b\u0107 w innych cz\u0119\u015bciach kraju. M\u0119\u017cczyzna zabiera\u0142 worek soli w inne miejsca i wraca\u0142 z m\u0105k\u0105. &#8211; m\u00f3wi Abertyna.<\/p>\n    <footer class=\"widget-quote__blockquote__footer\">\n          <p><\/p>\n    <\/footer>\n  <\/blockquote>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n<p>Chocia\u017c produkcja soli nie by\u0142a w\u00f3wczas na du\u017c\u0105 skal\u0119, nadal by\u0142a kluczowa. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, z\u0142o\u017ca mineralne okre\u015bli\u0142y miejski charakter tych obszar\u00f3w, tworz\u0105c g\u0119st\u0105 aglomeracj\u0119 miejsk\u0105 w Drohobyczu, Borys\u0142awiu, Stebniku i Truskawcu.<\/p>\n\n\n\n<p>Projekt&nbsp;<em>SaltyHistory<\/em>&nbsp;mia\u0142 na celu podkre\u015blenie tej historii. S\u0142one \u017ar\u00f3d\u0142o w Tyrawie Solnej jest uznawane za obiekt dziedzictwa kulturowego, a \u017ar\u00f3d\u0142a w Borys\u0142awiu r\u00f3wnie\u017c s\u0105 warte odwiedzenia. W ramach projektu utworzono punkt informacji turystycznej w pobli\u017cu \u017ar\u00f3d\u0142a solnego w Tustanovychi, dzielnicy Borys\u0142awia. Dzi\u0119ki projektowi \u017ar\u00f3d\u0142o jest teraz ogrodzone i wzbogacone o udogodnienia, takie jak parking dla rower\u00f3w i altana. Stojak informacyjny zawiera szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce historii produkcji soli w tym regionie.<\/p>\n\n\n\n<p>Po obu stronach granicy jest wiele innych niezwyk\u0142ych miejsc do odwiedzenia i wiele historii do odkrycia. Mo\u017cesz o tym przeczyta\u0107 wi\u0119cej w ksi\u0105\u017cce \u201eHistoria sol\u0105 przyprawiona\u201d, wydanej w ramach projektu oraz obejrze\u0107 film:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/pl-ua.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/\u041f\u0443\u0442\u0456\u0432\u043d\u0438\u043a-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441\u043b\u0430\u0432-\u0441\u0456\u043b\u044c.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"611\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/pl-ua.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Strony-od-\u041f\u0443\u0442\u0456\u0432\u043d\u0438\u043a-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441\u043b\u0430\u0432-\u0441\u0456\u043b\u044c-skompresowany.pdf-611x1024.jpg\" alt=\"Ok\u0142adka, kliknij aby przej\u015b\u0107 do PDF\" class=\"wp-image-28198\" style=\"width:400px\" srcset=\"https:\/\/pl-ua.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Strony-od-\u041f\u0443\u0442\u0456\u0432\u043d\u0438\u043a-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441\u043b\u0430\u0432-\u0441\u0456\u043b\u044c-skompresowany.pdf-611x1024.jpg 611w, https:\/\/pl-ua.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Strony-od-\u041f\u0443\u0442\u0456\u0432\u043d\u0438\u043a-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441\u043b\u0430\u0432-\u0441\u0456\u043b\u044c-skompresowany.pdf-179x300.jpg 179w, https:\/\/pl-ua.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Strony-od-\u041f\u0443\u0442\u0456\u0432\u043d\u0438\u043a-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441\u043b\u0430\u0432-\u0441\u0456\u043b\u044c-skompresowany.pdf-768x1287.jpg 768w, https:\/\/pl-ua.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Strony-od-\u041f\u0443\u0442\u0456\u0432\u043d\u0438\u043a-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441\u043b\u0430\u0432-\u0441\u0456\u043b\u044c-skompresowany.pdf-916x1536.jpg 916w, https:\/\/pl-ua.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Strony-od-\u041f\u0443\u0442\u0456\u0432\u043d\u0438\u043a-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441\u043b\u0430\u0432-\u0441\u0456\u043b\u044c-skompresowany.pdf.jpg 982w\" sizes=\"auto, (max-width: 611px) 100vw, 611px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Historie sol\u0105 przyprawiane PL\" width=\"640\" height=\"360\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/PIOPDx-3Cms?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Historie sol\u0105 przyprawiane - j\u0119zyk migowy\" width=\"640\" height=\"360\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/nRRdWmZ4L0U?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej informacji na temat projektu&nbsp;<em>SaltyHistory<\/em>&nbsp;mo\u017cna znale\u017a\u0107&nbsp;<a href=\"https:\/\/pbu2020.eu\/pl\/projects2020\/752\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Projekty finansowane przez Program Interreg NEXT Polska \u2013 Ukraina 2021-2027 rozpocz\u0119\u0142y realizacj\u0119,a my z niecierpliwo\u015bci\u0105 oczekujemy ich pierwszych efekt\u00f3w. Nie zapominamy jednak o wypracowanych rezultatach projekt\u00f3w z poprzedniej edycji Programu 2014-2020. Ch\u0119tnie dzielimy si\u0119 ich osi\u0105gni\u0119ciami i mamy nadziej\u0119, \u017ce historie os\u00f3b, kt\u00f3re za nimi stoj\u0105 lub z nich korzystaj\u0105, b\u0119d\u0105 inspiracj\u0105 dla przysz\u0142ych inicjatyw [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":33648,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-28197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-02 01:35:37","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28197"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38331,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28197\/revisions\/38331"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33648"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}