{"id":38464,"date":"2025-07-02T12:30:11","date_gmt":"2025-07-02T10:30:11","guid":{"rendered":"https:\/\/pl-ua.eu\/?p=38464"},"modified":"2025-07-17T13:48:29","modified_gmt":"2025-07-17T11:48:29","slug":"walka-z-zielonym-najezdzca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/walka-z-zielonym-najezdzca\/","title":{"rendered":"Walka z zielonym naje\u017ad\u017ac\u0105"},"content":{"rendered":"\n

Podpisano ostatni projekt \u015brodowiskowy zatytu\u0142owany \u201eOchrona bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci na obszarach transgranicznych Ukrainy i Polski przed populacjami inwazyjnego barszczu (Heracleum)\u201d (akronim: ZeroHeracleum<\/em>). Jest on opracowywany wsp\u00f3lnie przez Lwowsk\u0105 Izb\u0119 Rolnicz\u0105, Lwowski Narodowy Uniwersytet Medycyny Weterynaryjnej i Biotechnologii im. Stefana G\u017cyckiego, Uniwersytet Marii Curie-Sk\u0142odowskiej w Lublinie, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie i Lubelsk\u0105 Izb\u0119 Rolnicz\u0105. Projekt stawia sobie ambitny cel powstrzymania rozprzestrzeniania si\u0119 jednego z najgro\u017aniejszych inwazyjnych gatunk\u00f3w ro\u015blin w Europie \u2013 barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi).<\/p>\n\n\n\n

Barszcz to nie tylko botaniczna uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 \u2013 to powa\u017cne zagro\u017cenie zar\u00f3wno dla \u015brodowiska, jak i zdrowia publicznego. Pierwotnie sprowadzony z Kaukazu do Rosji w latach czterdziestych XX wieku jako wysokowydajna ro\u015blina pastewna dla zwierz\u0105t, by\u0142 szeroko uprawiany w ca\u0142ej Europie Wschodniej, w tym na Ukrainie i w Polsce. Niestety to, co kiedy\u015b by\u0142o postrzegane jako cenne dobro rolne, szybko przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w niekontrolowanego i toksycznego naje\u017ad\u017ac\u0119. W Polsce barszcz zosta\u0142 wprowadzony w latach 50. i by\u0142 aktywnie uprawiany do lat 80. ubieg\u0142ego wieku. Od tego czasu szybko si\u0119 rozprzestrzeni\u0142. Na Ukrainie jego obecno\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c wzrasta, szczeg\u00f3lnie wzd\u0142u\u017c dolin rzecznych i na zdegradowanych obszarach wiejskich.<\/p>\n\n\n\n

Barszcz Sosnowskiego wytwarza ogromne ilo\u015bci nasion \u2013 do 20 000 na ro\u015blin\u0119 \u2013 kt\u00f3re s\u0105 \u0142atwo rozprzestrzeniane przez wiatr, wod\u0119, a nawet dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Ro\u015blina rozwija si\u0119 na obszarach, takich jak pobocza dr\u00f3g, opuszczone pola i brzegi rzek. Ze wzgl\u0119du na szybkie rozprzestrzenianie si\u0119 i szkodliwy wp\u0142yw, jest obecnie uznawana przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 za jeden z 14 najbardziej inwazyjnych gatunk\u00f3w stanowi\u0105cych zagro\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

Jego zagro\u017cenia wykraczaj\u0105 poza ekologi\u0119. Sok ro\u015bliny zawiera toksyczne substancje chemiczne zwane furanokumarynami, kt\u00f3re reaguj\u0105 ze \u015bwiat\u0142em s\u0142onecznym i mog\u0105 powodowa\u0107 powa\u017cne oparzenia sk\u00f3ry i d\u0142ugotrwa\u0142e blizny. Jej ogromne rozmiary, agresywny wzrost i odporno\u015b\u0107 sprawiaj\u0105, \u017ce jest niezwykle trudna do wyeliminowania, gdy ju\u017c si\u0119 pojawi.<\/p>\n\n\n\n

Projekt ZeroHeracleum<\/em> obejmuje kompleksowe podej\u015bcie, tj. wczesne wykrywanie, mapowanie zaatakowanych obszar\u00f3w, opracowanie interaktywnej aplikacji mobilnej GIS oraz fizyczne usuwanie barszczu. W jego zakresie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c badania naukowe nad danymi genetycznymi i biochemicznymi ro\u015bliny, jej zale\u017cno\u015bci\u0105 od warunk\u00f3w \u015brodowiskowych wzrostu oraz identyfikacj\u0119 ro\u015blin antagonistycznych, kt\u00f3re hamuj\u0105 wzrost barszczu. \u015arodki te maj\u0105 na celu znalezienie skutecznych metod lokalizowania i zwalczania tej ro\u015bliny, monitorowania jego rozprzestrzeniania si\u0119 i przywracania naturalnej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej na oczyszczonych obszarach.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

W ci\u0105gu ponad 25 lat dzia\u0142alno\u015bci Lwowska Izba Rolnicza zrealizowa\u0142a wiele po\u017cytecznych i interesuj\u0105cych projekt\u00f3w. Jednak projekt ZeroHeracleum jest wyj\u0105tkowy, poniewa\u017c dotyczy kwestii \u015brodowiskowej o znaczeniu mi\u0119dzynarodowym, a w jego rozwi\u0105zanie zaanga\u017cowane s\u0105 spo\u0142eczno\u015bci zar\u00f3wno z Ukrainy, jak i Polski. Mamy nadziej\u0119, \u017ce rzetelne badania naukowe w po\u0142\u0105czeniu z praktycznymi dzia\u0142aniami zapewni\u0105 osi\u0105gni\u0119cie po\u017c\u0105danego rezultatu \u2013 zidentyfikowanie najskuteczniejszych metod zwalczania barszczu i zastosowanie ich w praktyce. Na te wyniki czekaj\u0105 lokalne spo\u0142eczno\u015bci, w kt\u00f3rych populacja tej ro\u015bliny gwa\u0142townie ro\u015bnie<\/p>\n