{"id":39559,"date":"2025-07-22T13:02:19","date_gmt":"2025-07-22T11:02:19","guid":{"rendered":"https:\/\/pl-ua.eu\/?p=39559"},"modified":"2025-07-22T13:21:11","modified_gmt":"2025-07-22T11:21:11","slug":"eyewitnesses-of-ancient-times","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/eyewitnesses-of-ancient-times\/","title":{"rendered":"Naoczni \u015bwiadkowie staro\u017cytnych czas\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Czy chcia\u0142by\u015b spotka\u0107 \u017cyj\u0105cych naocznych \u015bwiadk\u00f3w wydarze\u0144 sprzed tysi\u0119cy lat? Tych, kt\u00f3rzy pami\u0119taj\u0105 naszych odleg\u0142ych przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy widzieli narodziny naszych miast, byli \u015bwiadkami historycznych bitew, prze\u017cyli po\u017cary i epidemie?<\/em><\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Ci \u015bwiadkowie wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105 w\u015br\u00f3d nas \u2013 niekt\u00f3rzy nawet w naszym s\u0105siedztwie. Jednak cz\u0119sto milcz\u0105 i tylko specjalista mo\u017ce odczyta\u0107 ich historie. O kim mowa? To prastare drzewa, kt\u00f3re wci\u0105\u017c mo\u017cna spotka\u0107 w naszych lasach i parkach.<\/p>\n\n\n\n

Naukowcy uznaj\u0105 za prastare drzewa okazy, kt\u00f3re osi\u0105gn\u0119\u0142y imponuj\u0105cy wiek i rozmiar oraz zas\u0142uguj\u0105 na ochron\u0119 ze wzgl\u0119d\u00f3w naukowych, estetycznych, historycznych i \u015brodowiskowych. Na przyk\u0142ad, niekt\u00f3re sosny d\u0142ugowieczne (Pinus longaeva<\/em>) w ameryka\u0144skiej Wielkiej Kotlinie s\u0105 tak stare, \u017ce pami\u0119taj\u0105 budow\u0119 egipskich piramid! Nasze lokalne gatunki mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c osi\u0105ga\u0107 imponuj\u0105cy wiek: sosna g\u00f3rska mo\u017ce \u017cy\u0107 do 1500 lat, a d\u0119by (zar\u00f3wno szypu\u0142kowe, jak i bezszypu\u0142kowe) \u2013 do 1000 lat. Inne gatunki, takie jak sosna zwyczajna, \u015bwierk pospolity, jod\u0142a pospolita, lipa drobnolistna i szerokolistna oraz jesion wynios\u0142y, mog\u0105 \u017cy\u0107 od 500 do 800 lat. Takie drzewa s\u0105 rzadko\u015bci\u0105 w typowych lasach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich przetrwa\u0142a w rezerwatach przyrody i obszarach chronionych, w pobli\u017cu ko\u015bcio\u0142\u00f3w i kaplic, na terenach klasztor\u00f3w, instytucji edukacyjnych, dawnych posiad\u0142o\u015bci szlacheckich i park\u00f3w historycznych.<\/p>\n\n\n\n

Dwie nowoczesne dziedziny nauki \u2013 dendrochronologia i dendroklimatologia \u2013 badaj\u0105 informacje ukryte w rocznych s\u0142ojach drzew. Analiza s\u0142oj\u00f3w pomaga okre\u015bli\u0107 wiek drzewa i odtworzy\u0107 warunki klimatyczne z przesz\u0142o\u015bci, takie jak okresy suszy, och\u0142odzenia lub sprzyjaj\u0105ce wzrostowi. Daje r\u00f3wnie\u017c pogl\u0105d na wydarzenia ekologiczne, pomaga datowa\u0107 znaleziska archeologiczne i pozwala badaczom prze\u015bledzi\u0107 histori\u0119 ekosystem\u00f3w le\u015bnych.<\/p>\n\n\n\n

Wszystkie prastare drzewa, bez wyj\u0105tku, wymagaj\u0105 opieki. Stare drzewa mog\u0105 by\u0107 os\u0142abiane przez burze, uszkadzane przez paso\u017cyty lub szkodniki i cierpie\u0107 z powodu chor\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Ochrona takich drzew jest jednym z kluczowych cel\u00f3w projektu BIODIVERSITY<\/em>, kt\u00f3ry jest realizowany w wojew\u00f3dztwie lubelskim (Polska) i obwodzie lwowskim (Ukraina). W ramach tej inicjatywy przy Archikatedrze \u015bw. Jura we Lwowie powstanie pierwsze na Ukrainie naukowe Centrum Ochrony Starych Drzew. Centrum to b\u0119dzie mia\u0142o na celu ratowanie cennych starych okaz\u00f3w i zachowanie ich dla przysz\u0142ych pokole\u0144. Partnerzy projektu planuj\u0105 zakup najnowocze\u015bniejszego sprz\u0119tu do diagnozowania stanu drzew, w tym tomografu 3D, skomputeryzowanych narz\u0119dzi do inwentaryzacji drzew i nasadze\u0144 oraz podno\u015bnika koszowego do piel\u0119gnacji koron i usuwania jemio\u0142y oraz suchych i uszkodzonych ga\u0142\u0119zi. Ponadto przeprowadzone zostan\u0105 badania i diagnostyka wyj\u0105tkowych starych okaz\u00f3w, kt\u00f3re otrzymaj\u0105 status nowych botanicznych pomnik\u00f3w przyrody w obwodzie lwowskim. Zapewniona im b\u0119dzie odpowiednia ochrona.<\/p>\n\n\n\n

W ramach projektu planowanych jest r\u00f3wnie\u017c kilka innych inicjatyw maj\u0105cych na celu zachowanie bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Obejmuj\u0105 one opracowanie plan\u00f3w piel\u0119gnacji i ochrony starych drzew w zabytkowych parkach, m.in. w Piotrowicach (gm. Strzy\u017cewice), wok\u00f3\u0142 Wojew\u00f3dzkiego Szpitala Specjalistycznego w Che\u0142mie oraz w gminie Zimna Woda, gdzie powstanie rezerwat botaniczny. Zapewniony zostanie sprz\u0119t do utrzymania tych park\u00f3w, a tak\u017ce zorganizowane zostan\u0105 kampanie edukacji ekologicznej dla dzieci i doros\u0142ych oraz konkursy ekologiczne dla najm\u0142odszych.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki wysi\u0142kom partner\u00f3w mo\u017cliwe b\u0119dzie zachowanie cennych starych drzew, poprawa zielonej infrastruktury miast i podniesienie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej na temat krytycznych kwestii \u015brodowiskowych.<\/p>\n\n\n\n

Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o projekcie BIODIVERSITY<\/em> tutaj<\/a>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n
\n\n
\n\n
\n\n \n\n \n
\n\n \n\n \"\"\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"\"\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"Saint\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"Strzy\u017cewice\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"Surroundings\n <\/div>\n \n\n\n <\/div>\n\n\n <\/span>\n\n <\/div>\n\n
\n
\n\n \n \n
\n \"\"\n <\/div>\n \n \n
\n \"\"\n <\/div>\n \n \n
\n \"Saint\n <\/div>\n \n \n
\n \"Strzy\u017cewice\n <\/div>\n \n \n
\n \"Surroundings\n <\/div>\n \n\n <\/div>\n <\/span>\n <\/div>\n \n\n\n
\n <\/div>\n\n
\n <\/div>\n\n\n\n\n <\/div>\n\n \n
\n
\n
\n
\n