{"id":42605,"date":"2025-11-28T14:14:04","date_gmt":"2025-11-28T12:14:04","guid":{"rendered":"https:\/\/pl-ua.eu\/?p=42605"},"modified":"2025-11-28T14:37:46","modified_gmt":"2025-11-28T12:37:46","slug":"what-is-needed-to-create-cities-parks-of-the-future","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/what-is-needed-to-create-cities-parks-of-the-future\/","title":{"rendered":"Co jest potrzebne, aby stworzy\u0107 parki miejskie przysz\u0142o\u015bci?"},"content":{"rendered":"\n


Jak tereny zielone dostosowuj\u0105 si\u0119 do potrzeb ludzi i wyzwa\u0144 \u015brodowiskowych<\/h3>\n\n\n\n

Parki to znacznie wi\u0119cej ni\u017c tylko ozdobne tereny zielone w miastach. W XXI wieku s\u0142u\u017c\u0105 one jako narz\u0119dzia adaptacji klimatycznej, przestrzenie sp\u00f3jno\u015bci spo\u0142ecznej, centra ochrony r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej oraz innowacyjne modele zarz\u0105dzania \u015brodowiskiem miejskim. Tendencje te s\u0105 r\u00f3wnie\u017c widoczne na pograniczu polsko-ukrai\u0144skim, gdzie zarz\u0105dzanie zielon\u0105 infrastruktur\u0105 jest \u015bci\u015ble powi\u0105zane z r\u00f3\u017cnymi wyzwaniami \u015brodowiskowymi, spo\u0142ecznymi i gospodarczymi. Lokalne spo\u0142eczno\u015bci poszukuj\u0105 skutecznych rozwi\u0105za\u0144 poprzez projekty wsp\u00f3\u0142pracy transgranicznej.<\/p>\n\n\n\n

Do\u015bwiadczenia zwi\u0105zane z projektami takimi jak GreenAction, WildInCity, ParksMatter <\/em>i\u00a0CitiesOfGreen<\/em>, realizowanymi w ramach naszego Programu, pokazuj\u0105, w jaki spos\u00f3b parki stopniowo przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 z fragmentarycznych i cz\u0119sto zaniedbanych teren\u00f3w zielonych w\u00a0wielofunkcyjne systemy adaptacyjne.<\/p>\n\n\n\n


Od teren\u00f3w rekreacyjnych do infrastruktury dostosowuj\u0105cej si\u0119 do zmian klimatu<\/h3>\n\n\n\n

Dziesi\u0119\u0107, dwadzie\u015bcia lat temu parki miejskie by\u0142y postrzegane g\u0142\u00f3wnie jako miejsca spacer\u00f3w. Obecnie ich rola si\u0119 zwi\u0119ksza: przyczyniaj\u0105 si\u0119 do zaspokajania potrzeb ekologicznych, spo\u0142ecznych i infrastrukturalnych.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wne kierunki transformacji obejmuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n

\u2022 odporno\u015b\u0107 na zmiany klimatu<\/strong>: strategie ograniczania upa\u0142\u00f3w, retencji wody deszczowej i\u00a0poprawy jako\u015bci powietrza,
\u2022 ochron\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej<\/strong>: rozw\u00f3j biotop\u00f3w miejskich, ochrona i wzmacnianie cennych ekosystem\u00f3w oraz tworzenie korytarzy ekologicznych dla migracji gatunk\u00f3w,
\u2022 funkcje spo\u0142eczne<\/strong>: mo\u017cliwo\u015bci integracyjnej rekreacji, edukacji i wzmacniania wi\u0119zi spo\u0142ecznych,
\u2022 warto\u015b\u0107 miejsk\u0105<\/strong>: poprawa jako\u015bci \u017cycia, rozw\u00f3j ekoturystyki i zwi\u0119kszenie atrakcyjno\u015bci okolicznych obszar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Elementy te stanowi\u0105 podstaw\u0119 projekt\u00f3w wspieranych przez nasz Program w ramach priorytetu \u015aRODOWISKO. \u0141\u0105czy je wsp\u00f3lna idea tworzenia nowoczesnych przestrzeni, kt\u00f3re s\u0105 zar\u00f3wno komfortowe dla mieszka\u0144c\u00f3w, jak i przyjazne dla \u015brodowiska. Aby to osi\u0105gn\u0105\u0107, zastosowano r\u00f3\u017cne podej\u015bcia i narz\u0119dzia.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
GreenAction: Parki jako infrastruktura dostosowuj\u0105ca si\u0119 do zmian klimatu<\/strong><\/summary>\n

Projekt GreenAction<\/a><\/em> pokazuje, w jaki spos\u00f3b parki mog\u0105 integrowa\u0107 rozwi\u0105zania techniczne, zachowuj\u0105c jednocze\u015bnie sw\u00f3j naturalny wygl\u0105d.<\/p>\n\n\n\n

Najwa\u017cniejsze dzia\u0142ania:<\/strong>
\u2022 wzmocnienie brzeg\u00f3w rzek poprzez sadzenie drzew,
\u2022 utworzenie obszar\u00f3w retencji wody deszczowej i teren\u00f3w zielonych w celu z\u0142agodzenia skutk\u00f3w, upa\u0142\u00f3w i intensywnych opad\u00f3w deszczu,
\u2022 projektowanie \u201enaturalnych\u201d krajobraz\u00f3w, kt\u00f3re nie wymagaj\u0105 du\u017cych nak\u0142ad\u00f3w w utrzymaniu,
\u2022 dzia\u0142ania edukacyjne i zaanga\u017cowanie spo\u0142eczno\u015bci w planowanie i zazielenianie przestrzeni publicznych.<\/p>\n\n\n\n

\u2705 Wynik<\/strong>: Parki staj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 miejskich system\u00f3w zarz\u0105dzania ryzykiem klimatycznym, a nie tylko przestrzeniami estetycznymi.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n

WildInCity: Wsp\u00f3\u0142istnienie miast i dzikiej przyrody<\/strong><\/summary>\n

Projekt WildInCity<\/em> <\/a>koncentruje si\u0119 na integracji dzikiej przyrody ze \u015brodowiskiem miejskim. Tradycyjnie parki s\u0105 zbyt wypiel\u0119gnowane \u2014 cz\u0119ste koszenie, przycinanie i usuwanie martwego drewna ogranicza siedliska ptak\u00f3w, owad\u00f3w i ma\u0142ych ssak\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

WildInCity<\/em> wprowadza now\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 poprzez:<\/strong>
\u2022 tworzenie \u201edzikich stref\u201d z naturaln\u0105 ro\u015blinno\u015bci\u0105 i ekologicznymi mikro\u015brodowiskami,
\u2022 tworzenie \u015bcie\u017cek ekologicznych, \u201ezielonych klas\u201d i quest\u00f3w w celu podnoszenia \u015bwiadomo\u015bci na temat bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci miejskiej,
\u2022 wdra\u017canie \u015brodk\u00f3w ochronnych dla starych drzew,
\u2022 wsp\u00f3ln\u0105 edukacj\u0119 ekologiczn\u0105 dla odbiorc\u00f3w w r\u00f3\u017cnym wieku.<\/p>\n\n\n\n

\u2705 Wynik<\/strong>: Mieszka\u0144cy lepiej rozumiej\u0105 procesy ekologiczne, a miejska fauna zyskuje naturalne siedliska.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n

ParksMatter: Nowe modele zarz\u0105dzania terenami zielonymi<\/strong><\/summary>\n

Projekt ParksMatter<\/a> <\/em>koncentruje si\u0119 nie tylko na zazielenianiu, ale tak\u017ce na zarz\u0105dzaniu. Stworzenie parku to jedno, a zapewnienie jego d\u0142ugoterminowej trwa\u0142o\u015bci to zupe\u0142nie inna sprawa.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wne innowacje:<\/strong>
\u2022 opracowanie modeli zarz\u0105dzania parkami przy szerokim udziale r\u00f3\u017cnych grup docelowych, w tym z wykorzystaniem Lego Serious Play<\/em>,
\u2022 zatwierdzenie Planu strategicznego<\/em> zarz\u0105dzania terenami zielonymi,
\u2022 stworzenie zintegrowanego systemu monitorowania zasob\u00f3w zielonych (inwentaryzacja trzech park\u00f3w i elektroniczna baza drzew),
\u2022 silny wymiar spo\u0142eczny \u2014 dialog ze spo\u0142eczno\u015bciami, edukacja ekologiczna na du\u017c\u0105 skal\u0119 i\u00a0integracyjne strefy rekreacyjne.<\/p>\n\n\n\n

\u2705 Wynik<\/strong>: Parki s\u0105 uznawane za elementy zarz\u0105dzania miejskiego, umo\u017cliwiaj\u0105ce d\u0142ugoterminowy, systematyczny rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

\n<\/details>\n\n\n\n
CitiesOfGreen: Zielona infrastruktura bez granic<\/strong><\/summary>\n

Projekt CitiesOfGreen<\/a><\/em> koncentruje si\u0119 nie tylko na rozwoju poszczeg\u00f3lnych teren\u00f3w zielonych, ale tak\u017ce na tworzeniu sieci skwer\u00f3w, czego przyk\u0142adem s\u0105 Siedlce. Ponadto projekt k\u0142adzie nacisk na zwi\u0119kszenie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej poprzez promowanie rodzimych gatunk\u00f3w ro\u015blin i uwzgl\u0119dnienie cech krajobrazu.<\/p>\n\n\n\n

Najlepsze praktyki obejmuj\u0105:<\/strong>
\u2022 tworzenie wielu ma\u0142ych teren\u00f3w zielonych w ca\u0142ym mie\u015bcie,
\u2022 zast\u0105pienie jednolitych nasadze\u0144 parkowych r\u00f3\u017cnorodn\u0105 mieszank\u0105 drzew, krzew\u00f3w i ro\u015blin zielnych, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 atrakcyjno\u015b\u0107 przez ca\u0142y rok, z naciskiem na gatunki rodzime i\u00a0przesadzanie dojrza\u0142ych drzew,
\u2022 tworzenie r\u00f3\u017cnych stref funkcjonalnych w oparciu o potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w,
\u2022 wykraczanie poza granice park\u00f3w \u2014 dystrybucja sadzonek dla gospodarstw domowych, prowadzenie dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych.<\/p>\n\n\n\n

\u2705 Wynik<\/strong>: Zielone sieci staj\u0105 si\u0119 elementami strukturalnymi transgranicznego rozwoju spo\u0142eczno\u015bci, przynosz\u0105c korzy\u015bci \u015brodowiskowe i spo\u0142eczno-gospodarcze.<\/p>\n\n\n\n

\n<\/details>\n\n\n\n
\n\n\n\n


Najwa\u017cniejsze wnioski na przysz\u0142o\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n

Na podstawie do\u015bwiadcze\u0144 zdobytych podczas realizacji czterech projekt\u00f3w mo\u017cna zidentyfikowa\u0107 kilka wa\u017cnych trend\u00f3w i skutecznych praktyk, kt\u00f3re mo\u017cna zastosowa\u0107 w przysz\u0142ych inicjatywach, zwi\u0119kszaj\u0105c w ten spos\u00f3b zasi\u0119g skutecznych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Kierunek<\/th>Praktyka<\/th>Rezultat<\/th><\/tr><\/thead>
Adaptacja do zmian klimatu<\/strong><\/td>Zielona infrastruktura zatrzymuj\u0105ca wody opadowe, rozbudowa teren\u00f3w zielonych<\/td>Zmniejszone ryzyko upa\u0142\u00f3w i\u00a0powodzi, czystsze powietrze<\/td><\/tr>
Bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107<\/strong><\/td>Podzia\u0142 na strefy (obszary dzikie\/rekreacyjne), ochrona gatunk\u00f3w rodzimych, opieka nad dzik\u0105 przyrod\u0105<\/td>Zr\u00f3wnowa\u017cone wykorzystanie przestrzeni naturalnych i\u00a0publicznych<\/td><\/tr>
Zarz\u0105dzanie<\/strong><\/td>Nowe modele administracyjne i\u00a0monitoruj\u0105ce<\/td>Zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j i\u00a0przejrzysto\u015b\u0107<\/td><\/tr>
Integracja spo\u0142eczna<\/strong><\/td>Edukacja i udzia\u0142 spo\u0142eczno\u015bci<\/td>Wsparcie, zaufanie i\u00a0wsp\u00f3\u0142praca<\/td><\/tr>
Inkluzywno\u015b\u0107<\/strong><\/td>Strefy funkcjonalne dla r\u00f3\u017cnych grup u\u017cytkownik\u00f3w, dost\u0119pno\u015b\u0107 fizyczna<\/td>R\u00f3wny dost\u0119p dla wszystkich<\/td><\/tr>
Wsp\u00f3\u0142praca transgraniczna<\/strong><\/td>Wsp\u00f3lne planowanie i rozwi\u0105zania<\/td>Synergia i transfer wiedzy<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n


Ukryte ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Chocia\u017c intencje tworzenia atrakcyjnych i funkcjonalnych przestrzeni mog\u0105 by\u0107 dobre, mog\u0105 one zosta\u0107 zniweczone, je\u015bli nie dostrze\u017ce si\u0119 \u201eukrytych pu\u0142apek\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Zabezpieczenie finansowe<\/strong>: projekty cz\u0119sto obejmuj\u0105 tworzenie park\u00f3w, ale nie zawsze uwzgl\u0119dniaj\u0105 ich utrzymanie lub d\u0142ugoterminow\u0105 strategi\u0119 rozwoju.
\u2022 Konflikty funkcjonalne<\/strong>: nie zawsze \u0142atwo jest po\u0142\u0105czy\u0107 ochron\u0119 przyrody, funkcje rekreacyjne i us\u0142ugowe w parkach; \u201epi\u0119kne\u201d i \u201ewygodne\u201d nie zawsze oznacza \u201eprzyjazne dla \u015brodowiska\u201d.
\u2022 Niepewno\u015b\u0107 klimatyczna<\/strong>: ekstremalne warunki pogodowe wymagaj\u0105 elastycznego planowania i\u00a0wyboru gatunk\u00f3w przystosowanych do zmian klimatycznych.
\u2022 Nier\u00f3wny dost\u0119p<\/strong>: nie wszystkie grupy spo\u0142eczne maj\u0105 takie same mo\u017cliwo\u015bci korzystania z\u00a0teren\u00f3w zielonych.
\u2022 Niewystarczaj\u0105ca komunikacja i zaanga\u017cowanie spo\u0142eczno\u015bci<\/strong>: mo\u017ce to prowadzi\u0107 do nieporozumie\u0144 i oporu w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w. \u201eDlaczego zamiast klombu jest tu chwastowisko?\u201d, \u201ePo co wydawa\u0107 pieni\u0105dze na park? Czy nie ma pilniejszych potrzeb?\u201d.<\/p>\n\n\n\n


Rekomendacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
1. Zintegrowane planowanie<\/strong>: <\/strong>parki powinny by\u0107 uwzgl\u0119dnione w strategiach ekologicznych obejmuj\u0105cych ca\u0142e miasto. <\/td><\/tr>
2. Podzia\u0142 na strefy<\/strong>: po\u0142\u0105czenie stref naturalnych i rekreacyjnych przy jednoczesnym zapewnieniu dobrej komunikacji ze spo\u0142ecze\u0144stwem.<\/td><\/tr>
3.<\/strong> Zarz\u0105dzanie d\u0142ugoterminowe<\/strong>: Jak utrzyma\u0107 parki po zako\u0144czeniu projektu?
Mianowicie poprzez:
\u2022 przekazanie utrzymania instytucjom miejskim;
\u2022 tworzenie nowych obszar\u00f3w chronionych we wsp\u00f3\u0142pracy z organami administracji odpowiedzialnymi za ochron\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej i zarz\u0105dzanie ni\u0105. Przy opracowywaniu uzasadnienia dla obszaru chronionego nale\u017cy wybra\u0107 odpowiedni\u0105 kategori\u0119 w oparciu o funkcje i cechy parku, zgodnie z przepisami \u015brodowiskowymi danego kraju. Po wyznaczeniu obszaru chronionego opracowuje si\u0119 plany zarz\u0105dzania i utrzymania na okres 5\u201310 lat, w zale\u017cno\u015bci od kategorii;
\u2022 zaanga\u017cowanie organizacji partnerskich.<\/td><\/tr>
4.<\/strong> Monitorowanie<\/strong>: regularne gromadzenie danych dotycz\u0105cych r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej, wska\u017anik\u00f3w klimatycznych i zadowolenia mieszka\u0144c\u00f3w.<\/td><\/tr>
5.<\/strong> Zaanga\u017cowanie spo\u0142eczno\u015bci<\/strong>: promowanie wolontariatu, nauki obywatelskiej i edukacji ekologicznej.<\/td><\/tr>
6. Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy regionami<\/strong>: dzielenie si\u0119 opracowanymi modelami z innymi miastami i\u00a0spo\u0142eczno\u015bciami.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Parki ju\u017c dawno przesta\u0142y by\u0107 tylko \u201emiejscami spacer\u00f3w\u201d. Dzi\u015b pomagaj\u0105 nam dostosowa\u0107 si\u0119 do zmian klimatu, chroni\u0107 przyrod\u0119, daj\u0105 przestrze\u0144 do regeneracji i wzmacniaj\u0105 spo\u0142eczno\u015bci \u2013 a dzi\u0119ki naszym projektom umo\u017cliwiaj\u0105 owocn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Do\u015bwiadczenia zdobyte podczas realizacji projekt\u00f3w GreenAction, WildInCity, ParksMatter <\/em><\/strong>i CitiesOfGreen<\/em><\/strong> dowodz\u0105, \u017ce nowoczesny park jest \u017cywym systemem, kt\u00f3ry odpowiada na przysz\u0142e wyzwania, tworz\u0105c jednocze\u015bnie komfortowe i bezpieczne \u015brodowisko zar\u00f3wno dla ludzi, jak i dla przyrody.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n
\n\n
\n\n
\n\n \n\n \n
\n\n \n\n \"GreenAction\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"GreenAction\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"GreenAction\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"WildInCity\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"WildInCity\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"ParksMatter\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"ParksMatter\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"ParksMatter\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"CitiesOfGreen\n <\/div>\n \n\n\n <\/div>\n\n\n <\/span>\n\n <\/div>\n\n
\n
\n\n \n \n
\n \"GreenAction\n <\/div>\n \n \n
\n \"GreenAction\n <\/div>\n \n \n
\n \"GreenAction\n <\/div>\n \n \n
\n \"WildInCity\n <\/div>\n \n \n
\n \"WildInCity\n <\/div>\n \n \n
\n \"ParksMatter\n <\/div>\n \n \n
\n \"ParksMatter\n <\/div>\n \n \n
\n \"ParksMatter\n <\/div>\n \n \n
\n \"CitiesOfGreen\n <\/div>\n \n\n <\/div>\n <\/span>\n <\/div>\n \n\n\n
\n <\/div>\n\n
\n <\/div>\n\n\n\n\n <\/div>\n\n \n
\n
\n
\n
\n