{"id":43575,"date":"2026-01-23T10:43:37","date_gmt":"2026-01-23T08:43:37","guid":{"rendered":"https:\/\/pl-ua.eu\/?p=43575"},"modified":"2026-01-23T11:12:49","modified_gmt":"2026-01-23T09:12:49","slug":"palliative-care-how-the-culture-of-responding-to-pain-is-changing","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pl-ua.eu\/pl\/palliative-care-how-the-culture-of-responding-to-pain-is-changing\/","title":{"rendered":"Opieka paliatywna: jak zmienia si\u0119 kultura reagowania na b\u00f3l"},"content":{"rendered":"\n

Jesieni\u0105 w Tarnopolu odby\u0142a si\u0119 konferencja projektu\u00a0CareLikeHome<\/em><\/a>, kt\u00f3ra zgromadzi\u0142a ekspert\u00f3w w dziedzinie opieki paliatywnej i geriatrycznej z Ukrainy i Polski. Wydarzenie sta\u0142o si\u0119 platform\u0105 do om\u00f3wienia rozwoju opieki paliatywnej w obu krajach, a tak\u017ce do przedstawienia konkretnych dzia\u0142a\u0144 zaplanowanych i ju\u017c realizowanych w ramach projektu CareLikeHome<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Konferencja poruszy\u0142a w przestrzeni publicznej trudny temat \u015bmierci i cierpienia, a tak\u017ce towarzysz\u0105cych im samotno\u015bci i bezradno\u015bci \u2013 zagadnie\u0144, kt\u00f3re pozostaj\u0105 w du\u017cej mierze tematami tabu w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie. Jednocze\u015bnie, wobec pilnej potrzeby poprawy jako\u015bci opieki paliatywnej, konieczne s\u0105 zmiany zar\u00f3wno w sferze medycznej i spo\u0142ecznej, jak i wzrost \u015bwiadomo\u015bci publicznej.<\/p>\n\n\n\n

\u0141aci\u0144skie s\u0142owo\u00a0pallium<\/em>, od kt\u00f3rego pochodzi termin\u00a0paliatywny<\/em>, oznacza \u201ep\u0142aszcz\u201d. Celem opieki paliatywnej jest \u201eotoczenie chorego p\u0142aszczem\u201d troski i wsparcia \u2013 a dok\u0142adniej, poprawa jako\u015bci \u017cycia os\u00f3b z chorobami zagra\u017caj\u0105cymi \u017cyciu poprzez zapobieganie i \u0142agodzenie cierpienia. Historia wsp\u00f3\u0142czesnej opieki paliatywnej jest stosunkowo kr\u00f3tka: si\u0119ga 1967 roku, gdy brytyjska lekarka Cicely Saunders otworzy\u0142a w Londynie pierwsze hospicjum dla os\u00f3b nieuleczalnie chorych. Sam termin\u00a0palliative care<\/em>\u00a0wprowadzi\u0142 Balfour Mount w 1974 roku. Dzi\u015b opieka paliatywna obejmuje nie tylko leczenie b\u00f3lu, ale tak\u017ce wsparcie psychologiczne dla pacjent\u00f3w i ich rodzin, trosk\u0119 o potrzeby duchowe oraz rozwi\u0105zywanie kwestii spo\u0142ecznych, prawnych i etycznych zwi\u0105zanych z chorob\u0105 i ko\u0144cem \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 dziedzina opieki paliatywnej stale si\u0119 rozwija, globalne zapotrzebowanie na ni\u0105 pozostaje ogromne. Spo\u015br\u00f3d 62 milion\u00f3w os\u00f3b, kt\u00f3re co roku umieraj\u0105 na \u015bwiecie, co najmniej 60% wymaga opieki paliatywnej. W wielu krajach brakuje krajowych strategii w tym zakresie, a tam, gdzie istniej\u0105, cz\u0119sto s\u0105 one nieskuteczne. Dost\u0119p do podstawowych lek\u00f3w paliatywnych nadal stanowi wyzwanie ze wzgl\u0119du na ograniczenia w obrocie opioidami oraz r\u00f3\u017cny poziom rozwoju terapii b\u00f3lu w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze hospicja w Polsce pojawi\u0142y si\u0119 w latach 80., natomiast na Ukrainie pierwsze hospicjum otwarto we Lwowie w 1996 roku. Mimo \u017ce od tego czasu w obu krajach poczyniono znaczne post\u0119py w zakresie opieki paliatywnej, potrzeby wszystkich pacjent\u00f3w nadal nie s\u0105 w pe\u0142ni zaspokojone, szczeg\u00f3lnie w obliczu nowych wyzwa\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Zapotrzebowanie na opiek\u0119 paliatywn\u0105 w obu krajach szybko ro\u015bnie \u2013 z przyczyn demograficznych, spo\u0142ecznych i medycznych. Populacje Polski i Ukrainy starzej\u0105 si\u0119 w zwi\u0105zku z post\u0119pem medycyny, wyd\u0142u\u017ceniem i popraw\u0105 jako\u015bci \u017cycia, a jednocze\u015bnie spada liczba urodze\u0144 i migruj\u0105 ca\u0142e grupy ludno\u015bci. Rosn\u0105ca liczba chor\u00f3b przewlek\u0142ych, niezaka\u017anych sprawia, \u017ce opieka paliatywna staje si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej niezb\u0119dn\u0105 form\u0105 wsparcia. Systemy ochrony zdrowia wci\u0105\u017c nie po\u015bwi\u0119caj\u0105 wystarczaj\u0105cej uwagi potrzebom os\u00f3b starszych, przewlekle lub nieuleczalnie chorych oraz grup spo\u0142ecznie wra\u017cliwych, co pog\u0142\u0119bia nier\u00f3wno\u015bci w dost\u0119pie do opieki. W obu krajach wyst\u0119puj\u0105 podobne trudno\u015bci: nier\u00f3wny dost\u0119p do us\u0142ug w miastach i na wsi, niedobory kadrowe wynikaj\u0105ce z wymagaj\u0105cego charakteru pracy oraz brak wystarczaj\u0105co wyszkolonych specjalist\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wojna w Ukrainie dodatkowo pog\u0142\u0119bi\u0142a te problemy: wzros\u0142a liczba os\u00f3b z urazami fizycznymi (zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d wojskowych, jak i cywil\u00f3w), z traum\u0105 psychiczn\u0105, a tak\u017ce liczba os\u00f3b wewn\u0119trznie przesiedlonych. Zapotrzebowanie na opiek\u0119 paliatywn\u0105 w zachodniej Ukrainie zwi\u0119kszy\u0142o si\u0119 co najmniej o 30%. Liczba os\u00f3b przesiedlonych z Ukrainy w Polsce r\u00f3wnie\u017c wzros\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Projekt\u00a0CareLikeHome<\/em>\u00a0to tylko jeden z krok\u00f3w w odpowiedzi na te wyzwania, lecz jego znaczenie wykracza poza pojedyncze miasta i regiony. Obejmuje on tworzenie nowoczesnych, inkluzywnych przestrzeni szpitalnych we Lwowie, Tarnopolu i Kro\u015bnie, popraw\u0119 warunk\u00f3w dla pacjent\u00f3w i personelu, wdra\u017canie naukowo potwierdzonych metod \u017cywienia i leczenia chorych w ci\u0119\u017ckim stanie, szkolenia zawodowe oraz wzmacnianie zdolno\u015bci systemu ochrony zdrowia do reagowania na zmiany demograficzne i spo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n

\n \n \n\n
\n
\n
\n \"\"\n <\/div>\n
\n

We Lwowie projekt realizowany jest w budynku, w kt\u00f3rym wcze\u015bniej mie\u015bci\u0142 si\u0119 oddzia\u0142 internistyczny obs\u0142uguj\u0105cy g\u0142\u00f3wnie pacjent\u00f3w przewlekle chorych. Pomieszczenia by\u0142y w krytycznym stanie, a w regionie brakowa\u0142o \u0142\u00f3\u017cek hospicyjnych i paliatywnych. Przed rozpocz\u0119ciem kontraktowania pakietu opieki paliatywnej przez Narodow\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119 Zdrowia Ukrainy (NSZU) Lw\u00f3w dysponowa\u0142 60 \u0142\u00f3\u017ckami publicznymi i 30 prywatnymi, podczas gdy potrzeby by\u0142y co najmniej dwukrotnie wi\u0119ksze. Dlatego zdecydowano o utworzeniu osobnego budynku dla pacjent\u00f3w paliatywnych i hospicyjnych<\/p>\n

\n \u2013 Yaroslav Chulovskyi, ekspert ds. opieki paliatywnej w Ministerstwie Zdrowia Ukrainy, zast\u0119pca dyrektora medycznego ds. opieki paliatywno-hospicyjnej w Drugim Zrzeszeniu Medycznym Lwowa i inicjator projektu. <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n\n
<\/div>\n\n \n<\/div>\n\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Obecnie trwa przebudowa budynku o powierzchni 1000 m\u00b2. Nowy oddzia\u0142 b\u0119dzie w pe\u0142ni dost\u0119pny dla os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, zostanie wyposa\u017cony w schron i po\u0142\u0105czony \u0142\u0105cznikiem z innym budynkiem. Otaczaj\u0105cy teren zielony zostanie odnowiony i przystosowany do potrzeb os\u00f3b o ograniczonej mobilno\u015bci. W nowym oddziale opieki paliatywnej pomoc uzyska oko\u0142o 500 pacjent\u00f3w rocznie. W ramach projektu powstanie tak\u017ce program szkoleniowy dla specjalist\u00f3w z zakresu opieki paliatywnej, geriatrii oraz rehabilitacji fizycznej i psychologicznej, realizowany we wsp\u00f3\u0142pracy z uczelniami medycznymi. Szpital zosta\u0142 wskazany przez Lwowski wydzia\u0142 zdrowia jako regionalne centrum koordynuj\u0105ce opiek\u0119 paliatywn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z najliczniejszych grup pacjent\u00f3w wymagaj\u0105cych opieki paliatywnej s\u0105 osoby chore na nowotwory. W ramach projektu w Tarnopolskim Regionalnym Centrum Onkologii powstaje odr\u0119bny oddzia\u0142 opieki paliatywnej, w kt\u00f3rym pacjenci b\u0119d\u0105 mogli otrzyma\u0107 nie tylko wsparcie medyczne, lecz r\u00f3wnie\u017c pomoc psychologiczn\u0105 i zapewnienie godnych warunk\u00f3w pobytu.<\/p>\n\n\n\n

\n \n \n\n
\n
\n
\n \"\"\n <\/div>\n
\n

Niestety, opieka onkologiczna nie zawsze oznacza leczenie przyczynowe. Wiele przypadk\u00f3w diagnozowanych jest w III lub IV stadium, a nie ka\u017cde leczenie prowadzi do pe\u0142nego wyzdrowienia. Cz\u0119\u015b\u0107 chorych otrzymuje terapi\u0119 maj\u0105c\u0105 na celu popraw\u0119 jako\u015bci \u017cycia \u2013 i to w\u0142a\u015bnie oni trafiaj\u0105 do kategorii pacjent\u00f3w paliatywnych. Takich os\u00f3b jest niestety wiele i cz\u0119sto nie otrzymuj\u0105 one wystarczaj\u0105cej uwagi. Pracujemy nad tym, by to zmieni\u0107. Obecnie \u015bwiadczenia realizujemy na wyodr\u0119bnionych \u0142\u00f3\u017ckach w ramach istniej\u0105cych oddzia\u0142\u00f3w, ale naszym celem jest stworzenie osobnego oddzia\u0142u dla pacjent\u00f3w onkologicznych wymagaj\u0105cych opieki paliatywnej. Projekt daje nam tak\u0105 szans\u0119<\/p>\n

\n \u2013 Leonid Shkrebot, dyrektor naczelny Tarnopolskiego Regionalnego Centrum Onkologii. <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n \n\n
<\/div>\n\n \n<\/div>\n\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W Kro\u015bnie trwa modernizacja i doposa\u017cenie Oddzia\u0142u Opieki D\u0142ugoterminowej i Leczniczej. W budynku przy ul. Grodzkiej prowadzone s\u0105 prace remontowe, a do istniej\u0105cych 55 \u0142\u00f3\u017cek zostanie dodanych kolejne 15, co znacz\u0105co skr\u00f3ci czas oczekiwania na hospitalizacj\u0119. Odnowiony oddzia\u0142 b\u0119dzie posiada\u0142 dost\u0119pne \u0142azienki, nowoczesn\u0105 infrastruktur\u0119 medyczn\u0105 oraz nowy sprz\u0119t, w tym karetk\u0119, \u0142\u00f3\u017cka medyczne, sprz\u0119t fizjoterapeutyczny i inne urz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n

Jednym z wa\u017cnych element\u00f3w projektu CareLikeHome<\/em> jest opracowanie przewodnika dotycz\u0105cego \u017cywienia dojelitowego w medycynie paliatywnej. Wyniki tej pracy zosta\u0142y zaprezentowane podczas konferencji w Tarnopolu. Publikacja b\u0119dzie cennym narz\u0119dziem projektu, z kt\u00f3rego b\u0119d\u0105 mog\u0142y korzysta\u0107 inne plac\u00f3wki medyczne w Polsce i na Ukrainie.<\/p>\n\n\n\n

Opieka paliatywna to nie tylko leczenie \u2013 to przede wszystkim cz\u0142owiecze\u0144stwo. Projekt\u00a0CareLikeHome<\/em>\u00a0pokazuje, \u017ce systemowe zmiany s\u0105 mo\u017cliwe, kiedy profesjonalizm, wsp\u00f3\u0142praca transgraniczna i zaanga\u017cowanie w pomoc najbardziej potrzebuj\u0105cym \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 ze sob\u0105. Wsp\u00f3lna wizja rozwoju i wsp\u00f3lna praca nad trwa\u0142ymi rezultatami stanowi\u0105 wa\u017cny krok w kierunku zmiany kultury postrzegania b\u00f3lu i cierpienia w Polsce i na Ukrainie. W centrum opieki paliatywnej zawsze pozostaje cz\u0142owiek \u2013 jego godno\u015b\u0107 i prawo do jak najlepszej jako\u015bci \u017cycia, nawet w najtrudniejszych chwilach.<\/p>\n\n\n\n

\n\n
\n\n
\n\n
\n\n \n\n \n
\n\n \n\n \"\"\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"\"\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"\"\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"\"\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"\"\n <\/div>\n \n\n \n
\n\n \n\n \"\"\n <\/div>\n \n\n\n <\/div>\n\n\n <\/span>\n\n <\/div>\n\n
\n
\n\n \n \n
\n \"\"\n <\/div>\n \n \n
\n \"\"\n <\/div>\n \n \n
\n \"\"\n <\/div>\n \n \n
\n \"\"\n <\/div>\n \n \n
\n \"\"\n <\/div>\n \n \n
\n \"\"\n <\/div>\n \n\n <\/div>\n <\/span>\n <\/div>\n \n\n\n
\n <\/div>\n\n
\n <\/div>\n\n\n\n\n <\/div>\n\n \n
\n
\n
\n
\n