Interreg4Water – wspólna troska o wodę, ludzi i przyszłość

Wszystko zaczęło się od rozmów mieszkańców o tym, że „z wodą trzeba coś zrobić”. Były to głosy wypowiadane podczas zebrań wiejskich oraz codziennych spotkań. Potrzeba poprawy jakości wody i wprowadzenia nowoczesnych rozwiązań kanalizacyjnych była od dawna sygnalizowana przez lokalne społeczności – wspominają dziś partnerzy.

To właśnie te głosy stały się fundamentem transgranicznego projektu Interreg4Water. Bez wielkich deklaracji i słów – raczej z poczuciem, że „jeśli nie teraz, to kiedy”.

Jak zrodziła się idea?

Zmiany klimatyczne, narastające problemy środowiskowe oraz przestarzała infrastruktura sprawiły, że potrzeba wspólnych działań stała się realna i pilna. Jak mówią partnerzy projektu, „wody powierzchniowe i podziemne nie znają granic administracyjnych”. Z perspektywy czasu ważnym momentem okazało się zaangażowanie Mazowsza oraz Marszałka Województwa w zainicjowanie współpracy na rzecz przyszłego projektu. Po stronie polskiej za jego realizację odpowiadają Miasto Garwolin oraz Gmina Mokobody. Partnerami ukraińskimi są Miasto Brody oraz Stowarzyszenie Samorządów „Euroregion Karpaty Ukraina”, które – ze względu na swoje doświadczenie – podjęły się realizacji działań edukacyjnych.

Projekty zazwyczaj realizują instytucje, w tym wypadku jest zupełnie inaczej, otóż projekt realizują ludzie! Zespół tworzą samorządowcy, specjaliści techniczni, inżynierowie oraz osoby koordynujące współpracę międzynarodową. Wszyscy zgodnie powtarzają, że różnice kulturowe czy administracyjne nigdy nie stanowiły bariery.

Współpraca układa się bardzo dobrze. Partnerów łączy wspólne podejście do ochrony środowiska, otwartość na wymianę doświadczeń oraz wzajemne zaufanie – podkreśla koordynator projektu Marcin Makaruk. – Interreg4Water od początku łączył różne środowiska i kompetencje – samorządy, ekspertów i wykonawców, którzy działali z poczuciem wspólnego celu. Największą satysfakcję daje fakt, że efekty naszej pracy są już widoczne – dodaje.

Pierwsze wbicie łopaty

Przygotowania do realizacji projektu trwały miesiącami, jednak przysłowiowe pierwsze wbicie łopaty, które rozpoczęło prace budowlane po polskiej stronie, najbardziej zapadło w pamięć członkom zespołu projektowego. W ramach projektu w Garwolinie planowane jest wykonanie sieci kanalizacyjnej – budowa 123 studni oraz 280 metrów przewodów przyłączeniowych – która będzie odbierać ścieki z wewnętrznej sieci kanalizacyjnej i odprowadzać je do miejskiego systemu kanalizacyjnego. Całkowita długość inwestycji wynosi około 3 km, z czego do końca grudnia 2025 r. zrealizowano około 80% prac. Prace budowlane prowadzone są również w miejscowościach Mokobody, Niwiski, Zaliwie-Szpinki oraz Wólka Proszewska, gdzie budowana jest sieć kanalizacyjna o łącznej długości blisko 5 km.

Po stronie ukraińskiej, w mieście Brody, zaplanowano przebudowę i modernizację oczyszczalni ścieków. Obecnie trwają przygotowania do rozpoczęcia robót budowlanych. Do oczyszczalni dotarły już szafy sterownicze zakupione w ramach projektu, a wkrótce zostaną dostarczone również pompy. Dodatkowo zaplanowano modernizację rurociągu o długości 800 m, prowadzącego od bazy kanalizacyjnej do oczyszczalni ścieków, co zwiększy efektywność całego systemu.

Rekonstrukcja oczyszczalni ścieków w mieście Brody jest inwestycją, której celem jest zapewnienie bezpieczeństwa ekologicznego oraz zrównoważonego rozwoju naszej wspólnoty. Modernizacja pozwoli dostosować system oczyszczania ścieków do norm krajowych oraz wymogów Unii Europejskiej, jednocześnie ograniczając negatywny wpływ na środowisko i ryzyko dla zdrowia mieszkańców – podkreśla Sekretarz Rady Miasta Brody, Rusłan Szyszka. – Realizacja projektu bezpośrednio poprawi warunki sanitarne życia mieszkańców oraz jakość życia w Brodach. Nowoczesna infrastruktura inżynieryjna stanowi fundament dalszego rozwoju miasta – sprzyja przyciąganiu inwestycji, rozwojowi przedsiębiorczości i tworzeniu nowych miejsc pracy. W dłuższej perspektywie inwestycja wzmocni potencjał gospodarczy miasta i zwiększy jego atrakcyjność inwestycyjną – dodaje.

Projekt ogranicza ryzyko zanieczyszczenia wód i poprawia stan środowiska wodnego, co w dłuższej perspektywie sprzyja zdrowszemu otoczeniu — podkreślają partnerzy. Zmiany zachodzą jednak nie tylko w tym wymiarze. Istotnym efektem projektu jest rosnące zaangażowanie ludzi. Mieszkańcy coraz częściej pytają, interesują się, zgłaszają uwagi. Widoczne jest także większe zainteresowanie tematyką ekologiczną wśród lokalnej społeczności obu regionów.

Projekt Interreg4Water potrwa do 30 września 2026 r. Choć wchodzi on w końcową fazę realizacji, partnerzy nie mówią o końcu współpracy. Planowane są dalsze działania w obszarze gospodarki odpadami, efektywności energetycznej oraz edukacji ekologicznej.